Bu rehber, Tooth Preparation II dersindeki Sınıf I–V kavite preparasyonlarını lezyonun yeri, korunacak anatomik yapı, kontrollü giriş ve bitiş değerlendirmesi üzerinden birlikte öğretir. Fotoğraflar birer örnek preparasyon dizisidir; tek bir frez biçimini veya her hastaya uygulanacak sabit ölçüleri tarif etmez. Çalışırken önce diş yüzeyini ve sınıfı tanımlayın, sonra hangi sağlam dokuyu koruyacağınızı söyleyin, en son preparasyonun sınırlarını denetleyin.

1. Sınıf I'in anatomik haritası ve kontrollü başlangıç

Kaynak slaytlar: 1–4

1.1 Sınıf I hangi yapıları içerir?

Sınıf I preparasyon (Class I preparation), bu derste arka dişin oklüzal yüzündeki santral pit (central pit), santral oluk (central groove) ve gelişimsel pit ve fissürler (developmental pits and fissures) üzerinden anlatılır. Pit, olukların birleştiği veya sonlandığı küçük çöküntüdür; oluk ise gelişim lobları arasındaki çizgisel anatomik çöküntüdür. Fissür, oluk boyunca mine birleşiminin dar ve derin kaldığı bölüm olabilir. Bu terimler aynı yüzeyde bulunsa da eş anlamlı değildir: bir pit noktasal, bir oluk uzanan, bir fissür ise oluğun derin ve retansiyona elverişli kısmıdır. Görünür renklenme tek başına bütün oluğun kaldırılması için gerekçe oluşturmaz; slayttaki “önce anatomiyi anla, sonra hazırla” uyarısı, sınırın anatomik ve lezyona ilişkin bulgularla belirlenmesini ister.

Tüberküller (cusps) oklüzal yükü taşıyan çıkıntılardır. Marjinal sırtlar (marginal ridges), oklüzal tablanın mesial ve distal sınırlarında kalan mine-dentin yapılarıdır. Sınıf I'in hedefi yalnızca pit ve fissür kaynaklı gerekli alanı izlerken bu iki taşıyıcı yapıyı korumaktır. Bir oluğun tamamına otomatik uzatılan preparasyon, lezyonla ilişkisi olmayan sağlam mineyi azaltır; marjinal sırta yaklaşan gereksiz genişleme de onun altında kalan dentin desteğini zayıflatır. Böylece küçük bir oklüzal lezyon, sırf geometrik bir şekil elde etmek için büyük bir defekte dönüştürülmüş olur.

1.2 Anatomiden preparasyon sınırına

Slayt 3'ün dört emri bir karar sırasıdır: işaret edilen alanı izle, tüberkülleri koru, marjinal sırtları koru, gereksiz uzatmadan kaçın. İşaretli alanın sınırı, operatörün frezi kolay sürmesi için değil lezyonun ve girişin gerektirdiği alan için çizilir. Oklüzal yüzün yükselti ve çöküntülerini önceden ayırt etmek, frezin yanlışlıkla tüberkül eğimine tırmanmasını önler. Preparasyonun konturu (outline) bu nedenle dişin anatomik haritası üzerine oturmalıdır. Kontur, yüzeyden bakıldığında kavitenin dış sınırıdır; derinlik ise farklı bir boyuttur. Dar bir kontur kendiliğinden güvenli derinlik anlamına gelmez.

Slayt 4'te frez dişe temas etmeden önce konumlandırılmıştır. “Frez dişe değmeden kontrolü sağla” uyarısı, çalışma ucunun hangi pit/olukta başlayacağını, hangi yönde ilerleyeceğini ve ele ne kadar destek verileceğini önceden kararlaştırma gereğidir. Görüşü engelleyen bir açıyla kontrolsüz temas, başlangıç noktasında kaymaya ve sağlam mine üzerinde ek izlere yol açabilir. Operatör, dişe ilk değdiği an frezin aktif ucunu ve dönme yönünü görsel olarak takip edebilmelidir; plan yalnız kavitenin son şeklini değil ilk temasın güvenliğini de kapsar.

2. Sınıf I uygulaması, bitiş ölçütleri ve sık hatalar

Kaynak slaytlar: 5–16

2.1 Görsel diziyi okuyarak ilerleme

Slayt 5, hazırlığın başlığını tekrar ederek görsel uygulamaya geçer. Slayt 6'da oklüzal anatomide koyu görünen pit ve oluklar, slayt 7–8'de frezin bu bölgeler üzerindeki kontrollü konumu, slayt 9'da ise elde edilen sınırlı kontur görülür. Buradaki öğretici nokta “koyu alanın hepsini aynı derinlikte oymak” değildir. Fotoğraf, başlangıçtaki anatomik işaretlerin preparasyon boyunca referans olarak kullanıldığını gösterir. Son görünümde dış sınır pit ve oluk yönünü takip ederken tüberkül tepelerinden ve marjinal sırtlardan uzak durur. Görseldeki biçimi her dişe kopyalamak doğru olmaz; olukların dağılımı dişten dişe değişir.

Slayt 10'un “marginal ridge” vurgusu bir kesit/dış görünüm üzerinden marjinal sırtın kalınlık ve desteğinin değerlendirilmesine çağırır. Yüzeyden bakıldığında sırt yerinde görünse bile altına doğru genişlemiş bir preparasyon yapısal desteği azaltabilir. Bu yüzden yalnız üstten görünen konturu değil duvarların ve tabanın konumunu da kontrol etmek gerekir. Frez seçimi ve ekseni, sırt yakınında gereksiz yan kesiyi önleyecek şekilde tutulmalıdır. Marjinal sırtı koruma hedefi, restorasyon kenarını kontrol etmeyi engelleyecek düzensiz bir overhang bırakmak anlamına da gelmez; sınır düzenli ve incelenebilir olmalıdır.

Slayt 11–14 ikinci bir görsel dizi sunar: farklı, ayrı pit/oluk bölgelerinin önce işaretlenmesi, küçük frezle tek tek değerlendirilmesi, sonra frezin oklüzal anatomideki pozisyonunun gösterilmesi. Slayt 14'teki kesit benzeri görünüm, hazırlığın yüzey izdüşümünden fazlası olduğunu hatırlatır. Giriş ekseni yanlışsa yüzeyde makul görünen bir kavite tabanda gereğinden geniş ya da derin olabilir. Birbirinden ayrı iki şüpheli çöküntüyü sırf aralarında sağlam mine var diye birleştirmek zorunlu değildir. Böyle bir karar ancak ilgili dokunun gerçekten preparasyon kapsamına girmesi gerektiğinde savunulabilir; dersteki konservatif yaklaşım sağlam köprüyü korumayı önceleyen bir düşünme biçimidir.

Görsel dizide küçük frezin önce bir pit çevresinde, ardından başka bir yönden görülmesi, preparasyonun tek bir sabit açıyla okunamayacağını da gösterir. Frezin uzun ekseni ile oklüzal yüzey arasındaki ilişki değiştiğinde kesim ucunun teması da değişir. Bu nedenle öğrenci, her karede “frez ucu nerede, şaft nereye bakıyor, komşu tüberkül eğimi ne kadar yakın?” sorularını sormalıdır. Fotoğrafın kesim anını göstermesi, kesilen bölgenin tümünün lezyon olduğunu kanıtlamaz; görselin asıl öğretici yanı kontrollü erişimdir. İlk giriş küçük tutulup her yeni genişletme adımının gerekçesi yeniden sorgulandığında, gereksiz uzatma hatası daha erken fark edilir. Bitiş şekli yalnız başlangıçta çizilen konturun kopyası olmamalı; duvar, taban ve kalan anatomik desteğin birlikte değerlendirilmiş sonucu olmalıdır.

2.2 Son şekli dört soruyla değerlendirme

Slayt 15'teki dört bitiş ölçütü birbiriyle bağlantılıdır: konservatif kontur, yeterli derinlik, korunmuş tüberküller, korunmuş marjinal sırtlar. Konservatif kontur, en küçük görünen delik uğruna gereken erişimi reddetmek değildir; amaç, gerekli preparasyonun sağlam doku kaybını artırmadan yapılmasıdır. Yeterli derinlik de “ne kadar derinse o kadar iyi” demek değildir. Hazırlığın duvar ve tabanı ayırt edilebilmeli, hedef alan işlenebilmelidir; ancak pulpa yönünde körlemesine ilerlemek hem güvenlik hem de daha sonraki restorasyonun dayandığı dentin açısından zarar verir. Slayt belirli bir milimetrik derinlik sunmadığı için tek bir sayıyı evrensel hedef gibi öğrenmeyin.

Duvar kavitenin sınır oluşturan yan yüzeyi, taban ise daha içteki yüzeyidir. Bu yüzeyler düzensiz ve birbirine karışmışsa preparasyonu değerlendirmek, uygun restoratif yerleştirmeyi planlamak ve marjini gözlemek güçleşir. Öte yandan sırf düzgün bir geometrik taban elde etmek için lezyonun altında bulunmayan sağlam dentini derinleştirmek de slaytın konservatif hedefiyle çelişir. Pratikte son şekil, dış kontur, iç yüzeyler ve destekli mine birlikte incelenerek değerlendirilir. Açıkça görülebilen ve bitirilebilen marjinler, “temiz” kavite görünümünün bir parçasıdır; ancak temiz görünüm, canlı diş dokusunun gereksiz kaldırılmasıyla sağlanmaz.

2.3 Hata yalnız şekil hatası değildir

Slayt 16 dört tipik yanlışı açıkça sıralar. Çok geniş (too wide) preparasyon, sağlıklı diş dokusunu gereksiz kaldırır. Dışarıdan bakıldığında genişlik hemen görünür; fakat klinik sonucu yalnız hacim artışı değildir: tüberkül ve sırtların taşıyıcı kesitini azaltabilir. Çok derin (too deep) preparasyon pulpal riski artırır; özellikle aynı anda genişletilen bir kavitede kalan dentin desteği daha da azalabilir. Düzensiz kontur (irregular outline), yetersiz yönlendirme veya frez kontrolünün ipucudur; bitiş marjininin izlenmesini de güçleştirir. Zayıflatılmış tüberkül (weakened cusp), dişin kuvvete karşı direncini düşürür. Bu dört hata birbirine dönüşebilir: örneğin düzensiz konturu düzeltmeye çalışırken gereksiz genişleme, genişlemeyi telafi etmeye çalışırken pulpa yönünde derinleşme oluşabilir.

Hataları önlemek için ara değerlendirme yapılır. Girişten hemen sonra frez kesme alanından uzaklaştırılıp oklüzal yüz yeniden okunur; kontur sınırına yaklaşırken frezin yan yüzünün hangi sağlam alana değdiği izlenir; bitişte tüberkül, marjinal sırt ve kavite yüzeyleri ayrı ayrı gözden geçirilir. Preklinik fotoğrafta kesim izi görmek, tek başına ideal derinliği belirlemez: üç boyutlu preparasyonun derinliği fotoğraf perspektifiyle güvenilir ölçülemez. Bu nedenle görselleri birer anatomik yönlendirme örneği olarak, slayt 15–16'yı ise değerlendirme ölçütü olarak kullanın.

3. Sınıf II: oklüzal girişten proksimal kutuya

Kaynak slaytlar: 17–29

3.1 Sınıf II'yi Sınıf I'den ayıran sorun

Sınıf II preparasyon (Class II preparation), arka dişin proksimal bölgesini kapsar. Slayt 17 dört özel güçlük sayar: sınırlı görüş, komşu diş (adjacent tooth), proksimal kontak (proximal contact) ve marjinal sırtın tutulması. Sınıf I yalnız oklüzal pit ve fissür alanıyla çalışırken, Sınıf II'de proksimal lezyona erişmek için komşu dişe çok yakın bir alanda yön değiştirilir. Proksimal kontak, yan yana dişlerin temas ettiği bölgedir; yeri nedeniyle lezyon ve kavite sınırı doğrudan oklüzal bakışla bütünüyle görülmeyebilir. Bu kısıtlı görünürlük, frezin komşu dişi çizme riskini artırır. Ayrıca marjinal sırt proksimal kutuya açılan tarafta artık anatomik olarak preparasyon alanıyla ilişkili hale gelir; korunabilen sağlam kısımlar yine gereksiz inceltilmemelidir.

Slayt 18 hazırlığı iki parçaya böler: oklüzal bölüm (occlusal portion) ve proksimal kutu (proximal box). Oklüzal bölüm, oklüzal yüzeyden kontrollü giriş ve görüş sağlar; proksimal kutu ise lezyonun dişler arası yüzeydeki kısmına erişimi ve restorasyonun yerleşeceği sınırların tanınmasını sağlar. Bu iki bölüm tek bir büyük boşluk gibi düşünülürse hem gereksiz oklüzal genişleme hem de kutunun mesiodistal/bukkolingual yönde fazla büyümesi kolaylaşır. Her bölümün ayrı işlevi ve ayrı zarar verebileceği yapı vardır.

3.2 Birinci basamak: oklüzal bölüm

Slayt 19'un üç oku “kontrollü giriş → derinliği oluşturma → konturu geliştirme” sırasını verir. Önce frezin giriş yeri belirlenir; sonra hedef alanı işlerken derinlik körlemesine artırılmaz; en son oklüzal kontur, proksimale erişim gereksinimiyle uyumlu biçimde geliştirilir. Slayt 19'daki görselde frez oklüzal alanda çalışırken tüberkül tepeleri dışta kalmaktadır. Slayt 20'de oklüzal bağlantı ile iki uçtaki proksimal bölgelerin ilişkisi üstten görünür. Fotoğraftaki iki uçlu görünüm, her Sınıf II lezyonunda mutlaka iki proksimal kutu bulunacağı anlamına gelmez; dersin bu görseli iki taraflı bir örnektir. Klinik karar, hangi proksimal yüzeyin gerçekten tutulduğuna göre verilir.

Oklüzal kısmın genişliğini yalnız frezin çapı veya kolay hareketi belirlememelidir. Gereğinden geniş bir isthmus, tüberkül desteğini azaltır; gereğinden dar ve denetlenemeyen bir yol ise proksimalde kontrolü zorlaştırabilir. “Kontrollü giriş” bu dengenin başlangıcıdır. Görselden çıkacak ders, frezin çalışacağı alanı görünür kılarken komşu dişe doğru plansız bir hamle yapmamaktır. Yeterli derinlik ve uygun kontur, daha sonra proksimal kutunun duvar ve tabanını ayırt edebilmek için temel hazırlar.

3.3 İkinci basamak: proksimale yaklaşım ve komşu diş

Slayt 21'in açık emri komşu dişi korudur. Proksimal yüzeye yaklaşan frezin aktif yüzü hedef dişin sınırından çıktığında, yan dişin mine yüzeyinde iyatrojenik bir iz oluşabilir. Slayt 20–28'de komşu dişe bitişik metal koruyucu bant görünür. Bu bant, fotoğraftaki uygulamada komşu yüzeyi ayıran/koruyan bir fiziksel engel işlevi görür; onun bulunması frez kontrolünü gereksiz hale getirmez. Aynı seride proksimal ucun aşamalı olarak açıldığı, iki yandaki kutuların sınırlarının daha belirgin hale geldiği ve iç yüzeylerin düzeltildiği izlenir. Dışarıdan bakıldığında birkaç milimetrelik küçük kontrol kaybı, komşu dişte ayrı bir restorasyon gereksinimine dönüşebileceği için “yalnız hedef dişi gördüm” yaklaşımı yeterli değildir.

Slayt 22–24'te kutu alanı proksimal kontak yönüne açılırken bant ve diş arasındaki ilişki okunabilir. Slayt 25, frezin proksimal yöndeki çalışma alanına yakın görünüm verir; slayt 26–27'de kutunun iç sınırları daha netleşir. Slayt 28'de bitmiş örnekte kutu duvarları ve oklüzal bağlantı seçilebilir. Bu aşamaları okurken “daha fazla ışık görünüyor = daha iyi kutu” diye düşünmeyin. Kutunun bukkolingual genişliği, lezyon ve bitirilebilir marjin gereksinimiyle sınırlanmalıdır. Fazla geniş bir proksimal kutu, sağlam bukkal ve lingual duvarları inceltir; fazla derin taban pulpa riskini artırır. Kutunun temizlenebilir ve değerlendirilebilir olması ile gereksiz büyüklük farklı kavramlardır.

Bu dizide aynı dişin üstten ve çalışma yönünden görülen kareleri farklı bilgi sağlar. Üstten görünüm, kutuların oklüzal bağlantıyla ilişkisini ve dış konturunu gösterir; proksimale yaklaşan frezin yer aldığı yakın görünüm ise komşu dişe kalan mesafeyi ve aktif kesici yüzün yönünü düşündürür. Tek bir açıdan “kutunun tabanı düzgün” yargısı vermek güvenli değildir. Ayrıca iki proksimal kutunun görselde bir arada bulunması, her Sınıf II hazırlıkta iki tarafın da açılacağı anlamına gelmez; yalnız ilgili proksimal lezyon hazırlığa katılır. Fotoğraflardaki bitiş sınırı bir modelde gösterilmiştir ve klinik dişte aynı geometrik genişliğin aynen uygulanması gerekmez. Hazırlık sınırını tekrar değerlendirirken başlangıçtaki lezyon yeri, proksimal marjinin görülebilirliği ve kalan duvarların desteği birlikte düşünülmelidir.

Marjinal sırtın tutulması, Sınıf II'nin Sınıf I'e göre yapısal bedelidir. Proksimal lezyon nedeniyle sırt üzerinden geçmek gerekiyorsa, korunabilecek sağlam tüberkül ve çevre mineyi korumak daha da önemli hale gelir. Gereksiz yere zayıflatılan sırt ya da çevre duvarlar, restorasyon sonrası kuvvet dağılımını etkiler. Bu nedenle operatör her aşamada “Kutunun hangi duvarını şimdi oluşturuyorum, frez başka hangi yapıya değebilir?” sorularını sormalıdır. Bitmiş örnekte duvarlar ve tabanlar tanınabiliyor olsa da gerçek dokunun miktarı tek bir üstten fotoğrafla ölçülemez; farklı açılardan kontrol gerekir.

3.4 Dört sık yanlışı mekanizmayla ilişkilendirme

Slayt 29'un hataları: komşu dişin hasarı, proksimal kutunun çok geniş olması, aşırı derinlik ve marjinal sırtın gereksiz zayıflatılması. İlk hata, hedef diş sınırı geçildiğinde ortaya çıkan doğrudan iyatrojenik hasardır. İkinci hata, lezyon dışındaki sağlam proksimal duvarların kaldırılmasıdır. Üçüncü hata, tabanın pulpa yönüne kontrolsüz taşınmasıdır. Dördüncü hata, preparasyon için gerçekten gerekli olmayan sırt maddesinin kaybıdır. Dördü birbirinin yerine geçmez: komşu diş sağlam kalsa bile kutu fazla geniş olabilir; kutu dar olsa bile taban fazla derin olabilir. Fotoğraftaki koruyucu bant yalnız birinci riski azaltmaya yardımcı olur; diğer üç ölçüt ayrıca değerlendirilir.

4. Preklinik kontrol listesi: sekiz soruyu gerekçelendirmek

Kaynak slaytlar: 30

4.1 Kontrol sırası ve gözlem türleri

Slayt 30, bir kaviteyi “bitti” diye bırakmadan önce sekiz denetim sorusu verir. Bunların ilk ikisi konservatif kontur ve sağlam diş dokusunun korunmasıdır. İkisi benzer görünür ama ayrı şeyleri ölçer: dış çizgi küçük olsa bile taban fazla derinleştirilerek sağlam dentin kaybedilmiş olabilir; dış çizgi biraz daha uzun görünse bile lezyonun gerçekten kapsanması gerekebilir. Üçüncü soru derinliğin kontrolü, dördüncüsü duvar ve tabanların seçilebilirliği üzerinedir. Bu iki soru da ayrı tutulmalıdır: belirgin bir taban fazla derin olabilir, güvenli derinlikte bir kavite ise düzensiz iç yüzeyler yüzünden değerlendirilemeyebilir.

Beşinci soru tüberkül ve marjinal sırtların korunması, altıncısı desteksiz mine (unsupported enamel) olup olmadığıdır. Desteksiz mine, altındaki dentin desteği azalmış mine kenarıdır; yüzeyde mine görülmesi onun sağlam ve dirençli olduğu anlamına gelmez. Yedinci soru komşu dişin zarar görüp görmediği, sekizincisi marjinlerin temiz ve incelenebilir olmasıdır. Marjin, preparasyonun sağlam diş dokusuyla karşılaştığı kenardır. İncelenemeyen bir kenarın daha sonra restoratif olarak yönetilmesi güçleşir. Komşu diş kontrolü Sınıf II ve III'te özellikle öne çıksa da liste tüm preklinik preparasyonların sonunda sistematik gözlem alışkanlığı kazandırır.

4.2 Kontrol listesini bir karar aracına dönüştürme

Listenin amacı sekiz kutuyu otomatik işaretlemek değildir. Her “evet” yanıtı gözlenebilir bir bulguya dayanmalıdır. Örneğin “sağlam doku korundu” demeden önce başlangıç lezyon alanını son konturla karşılaştırın; “duvarlar tanınabilir” demeden önce onları farklı bakış açılarından izleyin. “Desteksiz mine yok” ifadesi yalnız oklüzal görünümle kanıtlanamaz; iç sınırdaki mine-dentin desteği de değerlendirilmelidir. Bir hata saptanınca otomatik olarak daha fazla diş kesmek çözüm değildir: önce hatanın ne olduğunu ve nasıl güvenle düzeltilebileceğini belirleyin. Sınıf I'in gereksiz genişliği ile Sınıf II'nin komşu diş hasarı, aynı “kaviteyi biraz daha düzeltme” hareketiyle giderilemez.

5. Sınıf III: anterior proksimal alan ve yüzey seçimi

Kaynak slaytlar: 31–36

5.1 Tanım ve ilk giriş kararı

Sınıf III preparasyon (Class III preparation), ön dişin proksimal yüzeyinde yer alan, fakat insizal açıyı (incisal angle) içermeyen defekt için anlatılır. İnsizal açı, proksimal kenarla kesici kenarın birleştiği diş köşesidir. Defekt bu köşeye uzanmadığında Sınıf III olarak kalır; köşe de kaybedildiğinde sınıflandırma Sınıf IV'e geçer. Bu ayrım yalnız isimlendirme değildir: Sınıf III'te temel zorluk proksimale ulaşırken görünür fasiyal mineyi korumak ve komşu dişi zedelememektir; Sınıf IV'te kesici kenar biçimini yeniden kurmak da gerekir.

Slayt 31, ilk giriş için “labial/fasiyal mi, palatinal mi?” sorusunu açık bırakır. Labial veya fasiyal yüzey, dudağa/yüze bakan görünür yüzeydir; palatinal yüzey, üst ön dişlerde damağa bakan iç yüzeydir. Karar, lezyona hangi taraftan yeterli erişim sağlanabileceği ve sağlam fasiyal minenin hangi yoldan daha iyi korunacağı üzerinden düşünülmelidir. Palatinal taraftan ulaşmak görünür yüzeyin korunmasına yardımcı olabilir; ancak lezyonun konumu, mevcut kayıp ve erişim yönü nedeniyle fasiyal giriş de uygun olabilir. Bu ders iki yönü soru olarak verdiği için tek bir yönü bütün Sınıf III lezyonlarının zorunlu cevabı gibi öğrenmeyin. Slayt 32 ayrıca kısa ve kesin bir güvenlik hedefi koyar: komşu dişi koru.

5.2 Görsellerdeki proksimal sınır

Slayt 33 bir geçiş başlığıdır; 34 ve 35, proksimal hazırlığın iki farklı görünümünü verir. Slayt 34'te dişin kenarına yakın işaretli çalışma alanı ve alet görülür; 35'te fasiyal ve yandan görünüş bir aradadır. Fasiyal görünümde insizal köşe korunmuş, kavite proksimal kenarla sınırlı kalmıştır. Yandan görünüm, proksimal alana girişin üç boyutlu olduğunu ve içerideki yüzeylerin dışarıdan görünen açıklıktan daha geniş algılanabileceğini hatırlatır. Görseldeki taralı/renkli alanlar öğretim amaçlı işaretlemedir; bunlardan bir frez derinliği veya histolojik sınır okumak mümkün değildir.

Sınıf III hazırlığında dış kontur, lezyonun bulunduğu proksimal alanı kapsamalı; sağlam labial mineyi gereksiz açmamalıdır. Bu, preparasyonun herhangi bir yüzeyden “saklanması” için körlemesine derinleştirilmesi demek değildir. Yeterli erişim sağlanamazsa duvar ve marjinlerin kontrolü zorlaşır; gereğinden büyük girişte ise görünür yüzeyin estetiği bozulur. Operatör bu iki sonucun arasında, lezyona ulaşabilen ve temizlenebilir marjin oluşturan en uygun yolu arar. Komşu diş bu alanın hemen karşısındadır; Sınıf II'deki komşu diş koruma ilkesinin anterior karşılığı burada da geçerlidir. Frezin kontrolü, görüş ve ayırma/koruma yaklaşımı işlem boyunca sürer.

İnsizal açının gerçekten korunup korunmadığını değerlendirirken yalnız kavitenin en üst noktasına bakmak yetmez. Proksimal sınırın kesici kenara ne kadar yaklaştığı ve kalan köşenin yapısal sürekliliği birlikte okunmalıdır. Slayt 35'in önden ve yandan görünüşü bu yüzden birbirini tamamlar: önden görünüş fasiyal estetik alanın ne kadar korunduğunu, yandan görünüş erişimin dişin kalınlığı içinde nereye yöneldiğini düşündürür. Preparasyonun dış açıklığı küçük diye içte komşu dişe veya pulpaya yakın bir ilerleme güvenli kabul edilemez. Her aşamada seçilen giriş yüzeyinin ilk gerekçesi, yani yeterli erişimle sağlam minenin birlikte korunması, hâlâ geçerli mi diye yeniden sorulmalıdır.

5.3 Sık hataları sonuçlarıyla eşleştirme

Slayt 36 dört hata verir. Çok büyük hazırlık, sağlam diş dokusunun aşırı kaldırılmasıdır; lezyon küçük kalmış olsa bile restorasyon hacmini büyütür. Fasiyal aşırı uzatma (facial overextension) görünür mineyi gereksiz azaltarak estetik uyumu güçleştirir. Çok derin hazırlık, pulpa yönündeki riski artırır; ön dişin küçük görünen proksimal defektinde derinliğin güvenli olduğunu dış konturdan çıkaramayız. Komşu diş hasarı, hedef dışında iyatrojenik bir defekt yaratır. Bu dört hata farklı eksenlerde gelişir: büyük dış kontur, yanlış yüzeye yayılım, fazla derinlik ve başka dişe temas. Bitişte yalnız “kavite küçük mü?” diye sormak bu yüzden eksik denetimdir.

6. Sınıf IV: insizal form, bağlanma ve mine bevel'i

Kaynak slaytlar: 37–40

6.1 Sınıf III'ten ayrıldığı nokta

Sınıf IV preparasyon (Class IV preparation), ön dişteki proksimal lezyonun insizal açıyı da içerdiği durumdur. Sınıf III'te insizal köşe korunurken burada restorasyonun hem proksimal sınırı hem kesici kenar/köşe biçimini yeniden oluşturması gerekir. Bu yüzden slayt 38 beş hedef sayar: sağlam mineyi korumak, yeterli erişim yaratmak, yeterli bağlanma yüzeyi sağlamak, insizal formu geri kurmak ve restorasyonu estetik olarak kaynaştırmak. İlk iki hedef arasındaki denge önemlidir. Çok küçük erişimle sınırları denetleyememek, çok geniş erişimle sağlam mineyi kaybetmek kadar sorunludur. Restorasyonun kırık ya da lezyon öncesi dişin şekline benzemesi için kesici kenar çizgisi, proksimal kontur ve görünür yüzey geçişi birlikte düşünülür.

Bağlanma yüzeyi (bonding surface), adeziv restoratif materyalin diş dokusuyla birleşeceği alandır. Daha geniş bağlanma alanı aramak, sağlam mineyi koşulsuz kaldırmayı haklı kılmaz; hedef, mevcut mineyi uygun biçimde kullanmaktır. Kesici kenar restorasyonu görünür olduğu ve fonksiyonel temas alabileceği için yalnız boşluğu doldurmak yeterli değildir. Slayt 38'in “restore incisal form” ifadesi, kaybolan konturu yeniden kurmayı; “blend esthetically” ifadesi ise restorasyon-diş sınırının görünür geçişini yönetmeyi anlatır. İki hedef ilişkili olsa da aynı değildir: estetik olarak iyi renklenmiş bir dolgu yanlış insizal biçimde olabilir, doğru biçimli dolgunun kenarı görünür kalabilir.

6.2 Mine bevel'i niçin gündeme gelir?

Slayt 39, mine bevel'i (enamel bevel) için “neden?” sorusunu sorar; slayt 40 dört olası yanıt verir: mine bağlanma alanını artırma, mine prizma uçlarını açığa çıkarma, kompozit-mine geçişini iyileştirme ve estetik kaynaşmaya yardım etme. Bevel, uygun mine kenarında keskin bir basamak yerine eğimli bir geçiş oluşturur. Eğimli kenar adeziv işlemin temas edeceği mineyi artırabilir ve mine prizmalarının uçlarını daha çok açığa çıkarabilir. Görselde bevel olan/olmayan kenarların mikroskopik yüzeyi, kompozit geçişi ve görünür estetik sonucu karşılaştırılır. Bu görsel, slayttaki “may” ifadesiyle okunmalıdır: yararlar olasıdır ve uygun kenar seçimine bağlıdır; her yüzeye, her uzunlukta bevel yapılması kuralı verilmemiştir.

Mine bevel'i ile insizal formu geri kurma ayrı aşamalardır. Bevel restorasyonun dişle buluştuğu kenar için bir preparasyon seçeneğidir; eksik insizal köşenin boyutunu, konturunu veya kontak ilişkisini tek başına belirlemez. Benzer biçimde bevel'in estetik geçişe yardım etmesi, zaten gereksiz kaldırılmış labial mineyi geri getirmez. Bu nedenle slayt 38'in ilk hedefi olan sağlam mineyi koruma, bevel tasarımına da sınır koyar. Kontrol edilebilir marjin ve bağlanmaya elverişli mine bırakılırken kesici kenarın son görünümü ayrı planlanmalıdır.

Slayt 40'taki üç görsel karşılaştırma birbirini tamamlar: mikroskopik düzeyde mine yüzeyinin nasıl değişebileceğini, makroskopik düzeyde kompozit-mine geçişinin nasıl algılanabileceğini ve son olarak ön dişin görünür estetik sonucunu gösterir. Bir görüntüde daha yumuşak geçiş izlenmesi, bevel'in tek başına bütün restorasyon başarısını belirlediği anlamına gelmez. Sınıf IV için önce eksik köşenin kapsamı ve kalan sağlam mine saptanır; sonra bağlanma alanının nasıl düzenleneceği düşünülür. Böyle bir sıra, daha geniş bir bevel elde etmek amacıyla gereksiz mine kaldırma eğilimini sınırlar. Ayrıca “bağlanma alanı” ile “restorasyonun tüm hacmi” farklıdır: ilki diş ve materyalin temas yüzeyi, ikincisi kayıp formu dolduran yapıdır.

7. Sınıf V: servikal lezyonun izlediği preparasyon

Kaynak slaytlar: 41–48

7.1 Konum ve dört planlama ilkesi

Sınıf V preparasyon (Class V preparation), dişin fasiyal veya lingual yüzeyinin servikal üçte birinde yer alır. Servikal bölge, klinik kronun diş eti sınırına yakın kısmıdır; “üçte bir” terimi lezyonun yüzey üzerindeki konumunu anlatır, otomatik bir kavite derinliği vermez. Slayt 41'in dört eylemi sıralıdır: lezyonu izle, sağlam diş dokusunu koru, pulpayı koru, restore edilebilir marjinler oluştur. Bu bütün, slayttaki “lesion-guided preparation” ifadesinin anlamıdır. Servikal bölgede her lezyon aynı boyut ve biçimde olmadığı için preparasyonun dış şekli hazır bir şablondan değil mevcut lezyonun sınırlarından türetilir.

Lezyonu izlemek, tüm renk değişikliğini diş sert dokusundan kesinlikle uzaklaştırmak demek değildir. Fotoğrafın renk tonu ile sert doku niteliği aynı veri değildir. İlk görev lezyonun yayılımını, doku kaybını ve restoratif olarak yönetilecek kenarı belirlemektir. Sağlam diş dokusunu korumak, kaviteyi görünüşte simetrik yapmak için sağlıklı servikal mine veya dentini kaldırmamaktır. Pulpayı korumak ise servikal defektin içe doğru ne kadar ilerlediğini hesaba katar; dışarıdan geniş görünen her lezyon aynı derinlikte olmayabilir. Restore edilebilir marjin, görülebilen, erişilebilen ve restorasyonun sınırı olarak yönetilebilen kenardır. Böylece dış kontur, pulpal güvenlik ve marjin kalitesi birbirini sınırlar.

7.2 Fotoğraf dizisinden öğrenilecekler

Slayt 42'de servikal bölgede geniş ve düzensiz koyu alan vardır. Bu alanın servikal üçte birlik konumu Sınıf V tanımını görselleştirir; fotoğraftan lezyonun tüm derinliğini veya pulpa uzaklığını doğrudan çıkaramayız. Slayt 43–45'te frez, düzensiz sınır boyunca farklı açılardan ilerler. Bu kareler preparasyonun tek hamlede standart bir oval oyma olmadığını, sınırın bölge bölge ele alındığını gösterir. Slayt 46'da iç yüzeylerin düzenlendiği, slayt 47'de sınırı daha belirgin bir son preparasyon görülebilir. Son görünüm ilk koyu alanın tamamen aynı geometrik şekline dönüşmez; klinik amaç lezyonu yönetirken temiz ve restore edilebilir bir marjin elde etmektir. Slayt 48 yalnız “Class V cavity preparation” başlığıyla diziyi kapatır; ek bir ölçü veya teknik adım vermez.

Fotoğraf dizisinde frezin diş eti tarafına yakın çalışması, servikal anatominin neden ayrı bir zorluk olduğunu açıklar: görünür yüzeyin eğimi değişir, alt sınırı görmek zorlaşabilir ve pulpa yönündeki derinlik dış şekle bakarak anlaşılmaz. Bu yüzden operatör frez eksenini ve ulaşılabilirliği sürekli değerlendirir. Ancak slaytlar diş eti yönetimi, belirli bir frez numarası, sabit pulpal derinlik veya restoratif materyal seçimi tarif etmez; bu ayrıntıları görselden zorla çıkarmamak gerekir. Burada öğrenilecek temel beceri, lezyonun gerçek sınırıyla uyumlu bir kontur çizmek ve hazırlığı pulpa ile marjin güvenliğini gözeterek tamamlamaktır.

Slayt 42'deki başlangıç ve 47'deki son görünümü karşılaştırırken dış alanın ne kadar değiştiğini görürüz; ancak bu karşılaştırma hazırlığın biyolojik derinliğini vermez. İlk fotoğraftaki koyu alanın sınırı ile son fotoğraftaki açık renkli iç yüzey aynı bilgi türü değildir: biri görsel lezyon görünümü, diğeri işlem sonrası hazırlanmış yüzeydir. Öğrenci, “son şekil neden lezyonun tam kopyası değil?” sorusunu restore edilebilir marjin kavramıyla yanıtlamalıdır. Lezyon kenarı düzensiz olabilir; restorasyonun yönetilebilmesi için kenarın seçilebilir olması gerekir. Yine de bu düzenleme sağlam servikal dokuyu gereksiz genişletmek için gerekçe değildir. Özellikle gingival tarafa yakın sınır ile oklüzal tarafa yakın sınır aynı gözlem kolaylığında olmayabilir; her ikisi ayrı incelenmelidir.

Sınıf V'i Sınıf III'ten ayıran yalnız “ön diş mi, arka diş mi?” sorusu değildir. Sınıf III anterior proksimal yüzeydedir; Sınıf V herhangi bir uygun dişin fasiyal/lingual servikal üçte birinde tanımlanır. Ön dişte servikal fasiyal lezyon Sınıf V olabilir; arka dişin proksimal defekti Sınıf II olabilir. Konumu iki eksende tarif edin: hangi diş/yüzey ve yüzeyin hangi bölümü. Bu tanımlama, preparasyona nereden erişileceğini ve hangi sağlam yapının korunacağını da belirler.

8. Sınıf III–V'yi tek tabloda ayırma

Kaynak slaytlar: 49

8.1 Slayttaki karşılaştırmayı klinik sorulara çevirme

Son slayt Sınıf III, IV ve V'yi beş satırla karşılaştırır: yer, insizal açının katılımı, ana güçlük, kilit yapı ve ana risk. Sınıf III ve IV'ün ikisi de anterior proksimal alandadır; aralarındaki kesin ayırıcı, insizal açının dahil olup olmamasıdır. Sınıf V ise servikal üçte birdeki fasiyal veya lingual yüzeyle tanımlanır; insizal açı sütununda çizgi bulunmasının nedeni bu ölçütün Sınıf V tanımı için kullanılmamasıdır. “Ana güçlük” satırında III için erişim, IV için estetik ve form, V için servikal anatomi öne çıkar. Bunlar tek güçlük anlamına gelmez: III'te de estetik, V'te de pulpal güvenlik önemlidir. Tablo en baskın sınav ayrımını gösterir.

8.2 Karıştırılan kavramları ayırma

Slayttaki “kilit yapı” satırı, preparasyon sırasında özellikle hangi sağlam dokuyu kaybetmemeniz gerektiğine işaret eder. Sınıf III'te fasiyal mine, görünür yüzey olduğu için aşırı genişletmeye karşı korunur. Sınıf IV'te mine ve insizal yapı, hem adeziv bağlanma hem kesici form açısından önem taşır. Sınıf V'te servikal diş dokusu korunur; pulpa riskiyle birlikte dış sınırın incelenebilir olması gerekir. “Ana risk” satırı da bu anatomik önceliklerin sonucudur: Sınıf III'te genişleme görünür yüze taşabilir, IV'te kayıp köşeyi geri kurma amacıyla gereğinden fazla yapı kaldırılabilir, V'te servikal alanda gereğinden derine gidilebilir.

Bir olguyu sınıflandırırken önce lezyonun hangi yüzeyde olduğunu söyleyin; sonra insizal açı veya servikal üçte bir gibi ayırıcı bölgeyi belirleyin. “Ön dişte lezyon” tek başına III veya IV tanısı koydurmaz; “diş eti yakınında koyuluk” tek başına V hazırlığının derinliğini belirlemez. Sınıflandırma restorasyonun adını öğrenmekten fazlasıdır: hangi yapıyı koruyacağınızı ve işlemin hangi hataya açık olduğunu hızlıca öngörmenizi sağlar. Böylece slayt 49, önceki bölümlerin kısa karar haritası olarak kullanılır.

Hızlı tekrar

20 özgün çalışma sorusu

Bu sorular bu rehber için özgün hazırlanmıştır; çıkmış sınav sorusu değildir. Her soruda tek en iyi yanıtı seçin.

1. Bir moların santral pitindeki küçük hedef alanı prepare ederken sırf çizgisel renklenme sürüyor diye bütün santral oluğu açmak hangi ilkeyle en doğrudan çatışır? A) Yeterli erişim · B) Gereksiz uzatmadan kaçınma · C) Duvarları tanıma · D) Pulpayı koruma · E) Marjini temizleme

2. Oklüzal kavitede dış kontur dar görünürken taban pulpa yönünde gereğinden fazla indirilmiştir. Hangi değerlendirme doğrudur? A) Konservatif kontur derinlik hatasını dışlar · B) Hata yalnız marjinal sırttadır · C) Kontur ve derinlik ayrı denetlenmelidir · D) Sınıf II'ye dönüşmüştür · E) Bevel gerekir

3. Sınıf I görselinde iki ayrı şüpheli pit arasında sağlam mine vardır. Slayt yaklaşımına göre en uygun ilk düşünce nedir? A) Mutlaka tek kaviteye birleştirmek · B) İki alanın gerçekten preparasyon gerektirip gerektirmediğini ayrı değerlendirmek · C) Tüberkülü kaldırmak · D) Komşu dişi aşındırmak · E) Marjinal sırta uzanmak

4. Sınıf I bitişinde yüzeyden marjinal sırt görülüyor, fakat hazırlık sırtın altına doğru çok genişlemiş. Hangi ölçüt tehlikededir? A) Fasiyal estetik · B) İnsizal form · C) Marjinal sırt desteğinin korunması · D) Palatinal giriş · E) Servikal marjin

5. Sınıf II preparasyonun slaytta verilen iki bölümü hangisidir? A) Fasiyal ve palatinal bölüm · B) Servikal ve insizal bölüm · C) Oklüzal bölüm ve proksimal kutu · D) Mine ve pulpa odası · E) Tüberkül ve fissür

6. Sınıf II'de kontrollü oklüzal girişten sonra slayt 19'un sırası hangisidir? A) Bevel, polisaj · B) Derinliği oluşturma, konturu geliştirme · C) Komşu dişi aşındırma, marjini kapatma · D) İnsizal form verme, rengi seçme · E) Servikal sınırı genişletme, bevel

7. Proksimal kutu hazırlanırken komşu diş üzerinde frez izi oluşmuştur. Bu olay hangi hata başlığına girer? A) Sınıf I düzensiz kontur · B) Sınıf II iyatrojenik komşu diş hasarı · C) Sınıf IV estetik geçiş · D) Sınıf V aşırı derinlik · E) Sınıf III palatinal giriş

8. Koruyucu bant kullanılmış bir Sınıf II preparasyonda bitiş kontrolü nasıl yapılmalıdır? A) Bant olduğu için komşu dişe bakılmaz · B) Yalnız kutu genişliğine bakılır · C) Komşu diş, kutu genişliği, derinlik ve sırt desteği ayrı değerlendirilir · D) Sadece oklüzal yüzeye bakılır · E) Sınıf I kontrolü yeterlidir

9. Preklinik kontrol listesinde “kontur konservatif mi?” ve “sağlam doku korundu mu?” neden iki ayrı sorudur? A) İkisi de yalnız estetiği ölçer · B) Kontur yalnız dış sınırdır; derindeki sağlam doku da kaybedilebilir · C) İkisi farklı sınıflara aittir · D) Biri sadece ön dişlerde kullanılır · E) Sağlam doku yalnız komşu diş demektir

10. Kavite kenarında mine görünür, fakat altında yeterli dentin desteği kalmamıştır. Kontrol listesinde hangi sorun saptanır? A) Desteksiz mine · B) Yetersiz renk uyumu · C) İnsizal açı tutulumu · D) Palatinal giriş · E) Oklüzal pit

11. Ön diş proksimal lezyonunda insizal açı korunmuştur. Sınıf hangisidir? A) I · B) II · C) III · D) IV · E) V

12. Sınıf III'ün ilk girişi için slayt 31'in labial/palatinal sorusuna en uygun yanıt hangisidir? A) Her zaman labial · B) Her zaman palatinal · C) Lezyonun yeri, erişim ve sağlam fasiyal minenin korunmasına göre seçilir · D) Giriş yönü sınıfı V yapar · E) Ön dişte giriş gerekmez

13. Sınıf III'te fasiyal aşırı uzatma en doğrudan neyi bozar? A) Estetik görünümü · B) Tüberkül yüksekliğini · C) Oklüzal pit yerini · D) Servikal üçüncü sınırını · E) Proksimal kutu tabanını

14. Ön diş proksimal lezyonu insizal köşeyi de tutuyorsa hazırlık hangi sınıftadır? A) I · B) II · C) III · D) IV · E) V

15. Sınıf IV'te doğru renk elde edilmiş ama kesici köşe yanlış biçimde restore edilmiş. Slayt 38'in hangi hedefi karşılanmamıştır? A) İnsizal formu geri kurmak · B) Santral oluk izlemek · C) Servikal üçte biri sınırlamak · D) Komşu dişi korumak · E) Proksimal kutuyu daraltmak

16. Mine bevel'inin slayt 40'ta verilen olası yararlarından biri hangisidir? A) Pulpaya uzaklığı ölçmek · B) Mine bağlanma alanını artırmak · C) Her marjini dentine taşımak · D) Komşu diş temasını kesmek · E) Lezyon derinliğini belirlemek

17. Fasiyal yüzeyin servikal üçte birindeki lezyon için hangi sınıf düşünülür? A) I · B) II · C) III · D) IV · E) V

18. Sınıf V'de “lesion-guided preparation” ifadesinin en uygun anlamı hangisidir? A) Her dişte aynı oval şablon · B) Lezyonun yayılımına göre kontur, sağlam doku ve restore edilebilir marjin dengesi · C) Bütün koyu dokuyu sabit derinlikte kaldırmak · D) Yalnız estetiğe bakmak · E) İnsizal açıyı kaldırmak

19. Sınıf V fotoğrafındaki koyu alanın görünümünden tek başına hangi bilgi çıkarılamaz? A) Lezyonun servikal konumu · B) Hangi fasiyal bölgede göründüğü · C) Pulpaya gerçek uzaklığı · D) Dış sınırın düzensizliği · E) Görünür alanın yeri

20. Slayt 49'a göre III, IV ve V için ana güçlük sırası hangisidir? A) Erişim; estetik ve form; servikal anatomi · B) Servikal anatomi; erişim; estetik ve form · C) Estetik ve form; servikal anatomi; erişim · D) Derinlik; pit; fissür · E) Komşu diş; tüberkül; marjinal sırt

Gerekçeli cevap anahtarı

1. 1. B — Slayt 3 işaretli alanı izlemeyi ve gereksiz uzatmadan kaçınmayı birlikte söyler; oluğun tamamı otomatik hedef değildir.
2. 2. C — Dış sınırın dar olması içe doğru aşırı derinliği güvenli yapmaz; iki eksen ayrı kontrol edilir.
3. 3. B — Ayrı alanlar önce bulgu ve anatomiye göre değerlendirilir; sağlam köprüyü sırf birleştirmek için kaldırmak konservatif ilkeye uymaz.
4. 4. C — Sırtın yalnız yüzeyde görünmesi yeterli değildir; altındaki dentin desteği de korunmalıdır.
5. 5. C — Slayt 18, Sınıf II'yi oklüzal bölüm ve proksimal kutu olarak ayırır.
6. 6. B — Slayt 19'un sırası kontrollü giriş, derinliği oluşturma ve konturu geliştirmedir.
7. 7. B — Hedef dışındaki komşu dişin frezle zedelenmesi iyatrojenik hasardır ve slayt 29'un ilk hatasıdır.
8. 8. C — Koruyucu bant yalnız bir riske yardımcı olur; slayt 29'daki dört hata başlığı ayrı denetlenir.
9. 9. B — Kontur yüzeydeki dış sınırı, sağlam doku kaybı ise hazırlığın iç derinliğini de kapsar.
10. 10. A — Dentin desteği yetersiz mine, kontrol listesindeki desteksiz mine bulgusudur.
11. 11. C — Ön diş proksimalinde insizal açı tutulmuyorsa tanım Sınıf III'tür.
12. 12. C — Slayt tek zorunlu yön belirtmez; erişim ve görünür fasiyal minenin korunması birlikte gerekçelendirilir.
13. 13. A — Görünür fasiyal minenin gereksiz kaldırılması estetik geçişi bozar; slayt 36 bunu açıkça vurgular.
14. 14. D — Proksimal defekt insizal açıyı içerdiğinde tanım Sınıf IV olur.
15. 15. A — Renk uyumu doğru olsa bile kesici köşenin biçimi ayrıca yeniden kurulmalıdır.
16. 16. B — Slayt 40 bevel'in mine bağlanma alanını artırabileceğini belirtir; sabit bir uygulama kuralı vermez.
17. 17. E — Fasiyal/lingual yüzeyin servikal üçte biri Sınıf V'nin tanımlayıcı yeridir.
18. 18. B — Lezyon rehberli yaklaşım, sınırı lezyona göre çizip sağlam doku ve restore edilebilir marjini birlikte gözetir.
19. 19. C — Dış görüntü servikal konumu gösterir, pulpaya gerçek mesafeyi veya kalan dentin kalınlığını ölçmez.
20. 20. A — Son slaytın “main challenge” satırı sırasıyla erişim; estetik ve form; servikal anatomi der.

Slayt notları, düzeltmeler ve kaynak haritası

Belirsizlik notu 1 — Sınıf III giriş yüzeyi: Slayt 31 “labial?” ve “palatal?” sorularını sorar, fakat bütün olgular için tek bir cevap vermez. Rehberde yüzey seçimi lezyonun yeri, erişim ve sağlam fasiyal minenin korunmasıyla ilişkilendirildi. Labial girişin de uygulanabilir olduğunu gösteren Class III labial access olgu yayını ve proksimal defektlerin fasiyal/palatinal kapsam bakımından farklılaşabildiğini açıklayan anterior proksimal restorasyon sınıflaması bu yorumu destekler. Bu, slaytın sorusuna koşullu bir açıklamadır; slaytta yazmayan tek bir zorunlu teknik eklenmemiştir.

Belirsizlik notu 2 — bevel ve derinlik: Slayt 40 bevel için “may” der; bu bir evrensel bevel açısı/genişliği tarifi değildir. Anterior kompozitte bevel değerlendirmesi mine bağlanmasıyla ilişkili olası yararları açıklar. Slayt 41–47 servikal lezyonun görüntülerini verir, fakat fotoğraftan pulpaya uzaklık ölçülemez; servikal lezyon preparasyonu klinik çalışması derinlik ile marjinlerin ayrı klinik değerlendirme gerektirdiğine örnek oluşturur. Bu iki yerde slaytın söylemediği milimetrik bir değer özellikle eklenmedi.