Major Veins of the Body
Vücudun Büyük Venleri — Çalışma Rehberi
Head and Neck and Topographic Anatomy
Üsküdar Üniversitesi · Diş Hekimliği
Kaynak: Asst. Prof. Gamze ANSEN, “Major Veins of the Body” — 36 sayfalık ders PDF’si. Türkçe açıklamalarla İngilizce/Latince terimler birlikte verilmiştir.
Her veni “nerede başlar → nereden geçer → nereye dökülür” üçlüsüyle öğren. Sonra bütün akışları iki büyük toplayıcıya bağla: diyaframın üstü SVC, altı IVC. Diş hekimliği açısından en kritik bölüm yüz venleri, plexus pterygoideus ve sinus cavernosus bağlantılarıdır. Soru-cevaplar çalışma amacıyla hazırlanmıştır; çıkmış sınav sorusu değildir.
1. Sistemik venler — Kapillerden sağ atriuma
Kaynak slaytlar: 1–2
Kan dokulara oksijen verip karbondioksit aldıktan sonra kalbe bir ven sistemi ile döner. Gaz alışverişinin yapıldığı capillaries / kapillerler birleşerek venules / venülleri, venüller de giderek büyüyen venleri oluşturur. Sonunda kan ya vena cava superior (SVC) ya da vena cava inferior (IVC) ile right atrium / sağ atriuma ulaşır.
Kapiller → venül → küçük venler → büyük venler → SVC veya IVC → right atrium
| Toplayıcı | Drene ettiği bölge (slayta göre) | Oluşumu |
|---|---|---|
| Superior vena cava | Baş-boyun, üst ekstremiteler (ve azygos yoluyla toraks duvarı) | Sağ + sol v. brachiocephalica |
| Inferior vena cava | Alt ekstremiteler ve abdomen | Sağ + sol v. iliaca communis, L5 düzeyi |
Bu şema dersin tamamının haritasıdır; önden bakıldığı için şeklin solu kişinin sağıdır. Kesikli kırmızı diaphragma çizgisinin üstündeki mor bölgeden (baş-boyun, kollar, göğüs) gelen kan IJV ve v. subclavia → v. brachiocephalica → SVC yoluyla, altındaki mavi bölgeden (karın, pelvis, bacaklar) gelen kan v. iliaca communis → IVC yoluyla aynı hedefe, sağ atriuma ulaşır. Yeşil v. azygos göğüs arka duvarını toplayıp SVC’ye açılırken aşağıda lomber venler üzerinden IVC tarafına bağlanır; iki toplayıcı arasındaki bu köprüyü sonraki bölümlerde ayrıntılı göreceksin.
1. Where do both venae cavae drain?
Right atrium / sağ atrium.
2. Kapillerlerden sonra kanı toplayan ilk damarlar hangileridir?
Venüller (venules).
2. Baş-boyun venleri: angular ve facial vein
Kaynak slaytlar: 3
Slayt, baş ve boyundaki venlerin çoğunun kapaksız (valveless) olduğunu, bu nedenle kanın iki yönlü (bidirectional) akabildiğini vurgular. Bu bilgi, yüz enfeksiyonlarının kafa içine yayılmasını anlamanın temelidir.
- V. supratrochlearis ve v. supraorbitalis, gözün medial köşesinde birleşerek v. angularisi oluşturur.
- V. angularis, aşağıya doğru v. facialis olarak devam eder.
- Slayt görselinde ayrıca superficial temporal vein ve nasal root vein etiketlenmiştir; yüzün yüzeyel venöz ağının parçalarıdır.
V. supratrochlearis + v. supraorbitalis → v. angularis (medial kantus) → v. facialis → (retromandibular venin ön dalıyla) → v. jugularis interna
Renkli izleri yukarıdan aşağı takip et: alından inen 1 v. supratrochlearis ile kaş boyunca uzanan 2 v. supraorbitalis medial kantusta (beyaz halka) birleşir; buradan 3 v. angularis burnun yanından iner ve 4 v. facialis olarak ağız köşesinin hemen lateralinden aşağıya, IJV’ye doğru devam eder. Kırmızı kesikli üçgen, bu zincirin tehlikeli üçgenin kenarı boyunca seyrettiğini; ↑↓ işareti ise kapaksız venlerde akımın tersine dönüp medial kantustan orbitaya, oradan kafa içine ulaşabileceğini gösterir. İzler kişinin sol yüz yarısında çizildi; görselin kendi İngilizce “angular/facial vein” etiketleri karşı taraftaki aynı venleri gösterir.
“Alın iki, köşe bir, yüz bir”: alından gelen iki ven (supratrochlear + supraorbital) göz köşesinde tek bir angular vene, o da yüzde facial vene dönüşür. Facial vein isim değiştiren aynı damar zinciridir.
3. Which two veins unite to form the angular vein?
Supratrochlear ve supraorbital venler.
4. Angular vein aşağıda hangi adla devam eder?
Facial vein / v. facialis.
5. Baş-boyun venlerinin çoğu kapaksız olduğunda akım nasıl olabilir?
İki yönlü (bidirectional).
3. Plexus pterygoideus — Fossa infratemporalis’in venöz ağı
Kaynak slaytlar: 4
Pterygoid venous plexus / plexus pterygoideus, fossa infratemporalis içinde pterygoid kaslar arasında yer alan venöz bir ağdır. Hem v. facialis ile (v. profunda faciei / deep facial vein aracılığıyla) hem de sinus cavernosus ile (emissary venler ve v. ophthalmica inferior aracılığıyla) bağlantılıdır. Arkada v. maxillarisi oluşturarak retromandibular vene katılır.
| Plexus pterygoideus’a dökülen venler (slayt 4) | Geldiği bölge |
|---|---|
| Sphenopalatine vein | Burun boşluğu |
| Middle meningeal veins | Dura mater |
| Vein of pterygoid canal | Canalis pterygoideus |
| Deep temporal veins | M. temporalis |
| Parotid veins | Glandula parotidea |
Bağlantılar:
V. facialis ⇄ v. profunda faciei ⇄ plexus pterygoideus ⇄ emissary venler / v. ophthalmica inferior ⇄ sinus cavernosus
Plexus pterygoideus → v. maxillaris → v. retromandibularis
Mor kesikli halka fossa infratemporalis’teki plexus pterygoideusu, kırmızı halka kafa içindeki sinus cavernosusu gösterir. Plexus’tan çıkan yolları say: yukarıda 1 emissary venler doğrudan sinüse, öne-yukarı 2 v. ophthalmica inferior orbitaya, öne-aşağı 3 v. profunda faciei yüzdeki 4 v. facialise uzanır; arkada 5 v. maxillaris kanı normal yönde v. retromandibularis’e taşır. Böylece plexus, yüzü kafa içine bağlayan bir kavşak olur: bir sonraki bölümdeki derin yayılım yolu bu şekilde 4 → 3 → plexus → 1 sırasını izler.
Plexus pterygoideus, üst çene ve infratemporal bölgedeki anestezi uygulamalarında iğnenin geçtiği alana yakındır. Bu ağın hem yüz venleriyle hem de kafa içindeki sinus cavernosus ile bağlantılı olması, bölgedeki enfeksiyon ve kanamanın anatomik önemini açıklar.
6. In which fossa is the pterygoid plexus located?
Fossa infratemporalis; pterygoid kaslar arasında.
7. Plexus pterygoideus hangi iki önemli yapıyla bağlantılıdır?
V. facialis ve sinus cavernosus.
8. Plexus pterygoideus’a dökülen venlerden üçünü say.
Sphenopalatine, middle meningeal, vein of pterygoid canal, deep temporal, parotid venler (herhangi üçü).
4. Yüzün tehlikeli üçgeni ve sinus cavernosus
Kaynak slaytlar: 5
Slayta göre facial vein kapak içermediği için yüz bölgesindeki, özellikle üst dudağın üstündeki enfeksiyonlar sinus cavernosusa geçebilir. Burun kökü ile ağız köşeleri arasındaki bu alan “The Danger Triangle of the Face” / yüzün tehlikeli üçgeni olarak adlandırılır. Sonuç thrombosis of sinus cavernosus / kavernöz sinüs trombozu olabilir.
4.1 Enfeksiyonun iki yayılma yolu
Yol 1 (yüzeyel – orbita yolu): v. labialis superior → v. angularis → v. supraorbitalis → v. ophthalmica superior → sinus cavernosus
Yol 2 (derin yol): v. facialis → v. profunda faciei → plexus pterygoideus → sinus cavernosus
Soldaki tehlikeli üçgenden çıkan kırmızı oklar enfeksiyonun izleyebileceği iki yolu, sağdaki mor kutu ortak hedefi gösterir. Üst sıra (Yol 1) yüzeyel venlerden orbitaya girer ve fissura orbitalis superiordan sinüse ulaşır; alt sıra (Yol 2) v. profunda faciei ile derine, fossa infratemporalis’teki plexus’a geçer ve emissary venlerle kafa tabanındaki deliklerden (ör. foramen ovale) sinüse çıkar. Mavi ok, normal akımın v. facialis’ten IJV’ye doğru aşağı olduğunu hatırlatır; kırmızı oklar bu akımın tersine işler. Kutu renkleri her venin nerede olduğunu (yüz, orbita, fossa infratemporalis, kafa içi) gösterir.
4.2 Sinus cavernosus’un içeriği
Slayt 5’teki koronal kesit, sella turcica ve hypophysisin iki yanında yer alan sinüsü; altında sphenoid sinus ve nasopharynxi gösterir. Sinüsün içinden ve duvarından önemli yapılar geçer.
| Konum | Yapı |
|---|---|
| Sinüsün içinde | A. carotis interna (çevresinde sempatik lifler) ve n. abducens (CN VI) |
| Lateral duvarda (yukarıdan aşağıya) | N. oculomotorius (CN III), n. trochlearis (CN IV), n. ophthalmicus (CN V1), n. maxillaris (CN V2) |
Ortada sella turcica’daki hypophysis, altında hava dolu sinus sphenoidalis, iki yanında mavi venöz boşluk olarak sinus cavernosus görülür. Sağ tarafta gri lateral duvarın içine gömülü dört siniri yukarıdan aşağı oku: III, IV, V1, V2; sol tarafta ise duvarda değil, kanın içinde yüzen iki yapıyı gör: ICA (çevresinde kesikli sarı halka = sempatik lifler) ve hemen yanındaki CN VI. CN VI duvarın koruması olmadan doğrudan venöz boşluktan geçtiği için kavernöz sinüs trombozunda en sık etkilenen sinirlerden biridir; şeklin altındaki kutu slayt 5 görselindeki numara hatalarını düzeltir.
Kesit görselinde “Oculomotor Nerve (CNII)” ve “Ophthalmic Nerve (CNVI)” yazmaktadır. Doğrusu oculomotor = CN III, ophthalmic = CN V1 (trigeminusun birinci dalı); abducens = CN VI’dır. CN II (optic) sinüsün üstünde, optic chiasm düzeyindedir.
Slayt yayılımı kapak yokluğuyla açıklar; sınavda bu ifade beklenebilir. Ancak kadavra çalışmaları facial vein ve v. ophthalmica superior’da da kapak bulunabildiğini göstermiştir. Yayılımda asıl belirleyici olan, facial vein ile sinus cavernosus arasındaki bağlantılar ve akımın yön değiştirebilmesidir (kaynak son bölümde).
Tehlikeli üçgendeki bir çıban/fronkülün sıkılması veya bölgedeki enfeksiyon, venöz yollarla sinus cavernosus’a ulaşabilir. Sinüsün içinden ve duvarından göz hareketlerini sağlayan sinirler geçtiği için tabloya göz hareketi bozuklukları eşlik edebilir. Anatomik çalışma hedefi: yayılma yollarını ve sinüsteki sinir-damar içeriğini bilmek.
9. Name the dangerous complication of danger-triangle infections.
Thrombosis of sinus cavernosus.
10. Yüzeyel yayılım yolunda sinus cavernosus’a açılan son ven?
V. ophthalmica superior.
11. Derin yolda facial vein ile plexus pterygoideus’u bağlayan ven?
V. profunda faciei (deep facial vein).
12. Sinus cavernosus’un içinden (duvarından değil) geçen kraniyal sinir?
N. abducens, CN VI.
5. Retromandibular, eksternal ve anterior juguler venler
Kaynak slaytlar: 6–9
5.1 V. retromandibularis
V. maxillaris ve v. temporalis superficialis, glandula parotidea içinde birleşerek v. retromandibularisi oluşturur. Kısa bir seyirden sonra ön ve arka dallarına ayrılır.
V. maxillaris + v. temporalis superficialis → v. retromandibularis (parotis içinde) →
- Ön dal (anterior branch): + v. facialis → v. jugularis interna
- Arka dal (posterior branch): + v. auricularis posterior → v. jugularis externa
Mor yol ortak başlangıçtır: kulağın önünden inen v. temporalis superficialis ile derinden, plexus pterygoideus’tan gelen v. maxillaris sarı parotis alanının içinde birleşir ve v. retromandibularis ramusun arkasından iner. Mandibula köşesinde ikiye ayrılır: mavi ön dal v. facialis ile birleşip SCM’nin derinindeki (kesikli) IJV’ye; turuncu arka dal v. auricularis posterior ile birleşip SCM’nin üstünden çaprazlayan EJV’yi yapar. EJV klavikulanın hemen üstünde derine geçip v. subclavia’ya açılır; böylece “Ö-İ / A-D” kuralı ve EJV’nin SCM ile ilişkisi aynı şekilde görülür.
5.2 V. jugularis externa (EJV)
- Saçlı deri (scalp) ve yüzün venöz kanını drene eder.
- M. sternocleidomastoideus (SCM)’un yüzeyinde, platysma’nın derininde seyreder.
- V. subclavia’ya dökülür.
5.3 V. jugularis anterior (AJV)
- Submental üçgende başlar.
- Aynı taraftaki (ipsilateral) v. subclavia veya v. jugularis externa’ya dökülür.
- İki tarafın venleri suprasternal aralıkta (spatium suprasternale) arcus venosus juguli / jugular venous arch ile birleşir.
| Ven | Başlangıç | Seyir | Döküldüğü yer |
|---|---|---|---|
| Retromandibular | Parotis içinde maxillary + superficial temporal | Mandibula ramusunun arkası | Ön dal → IJV; arka dal → EJV oluşumu |
| External jugular | Retromandibular arka dal + posterior auricular | SCM üzerinde, platysma altında | V. subclavia |
| Anterior jugular | Submental üçgen | Boynun ön tarafı; jugular venous arch ile karşı tarafa bağlanır | V. subclavia veya EJV |
EJV, ilaç uygulamak için sık kullanılan bir vascular access / damar yolu bölgesidir. SVC veya sağ atriumda basınç artışı, kanın internal ve eksternal juguler venlere geri birikmesine yol açar. Buna jugular venous distention (JVD) denir; yüzeyel yerleşimi nedeniyle özellikle EJV belirgin şekilde dolgunlaşır. Slayt; congestive heart failure, cardiac tamponade, pulmonary hypertension ve SVC obstruction’ı örnek verir.
Retromandibular venin ön dalı facial vein ile birleşip iç juguler vene; arka dalı posterior auricular vein ile birleşip dış juguler veni yapar. “Ö-İ / A-D” diye kodla.
13. Which veins form the retromandibular vein, and where?
Maxillary + superficial temporal veins, parotis bezi içinde.
14. EJV’yi hangi iki ven oluşturur?
Retromandibular venin arka dalı + posterior auricular vein.
15. EJV’nin SCM ve platysma ile ilişkisi?
SCM’nin yüzeyinde, platysma’nın derininde.
16. İki anterior jugular veni birleştiren yapı?
Jugular venous arch; suprasternal aralıkta.
17. JVD’nin temel mekanizması nedir?
SVC veya sağ atriumda basınç artışıyla juguler venlerde geri birikim.
6. Vena jugularis interna (IJV)
Kaynak slaytlar: 10–11
IJV, kafa içi (intracranial) venlerin ve baş-boyun bölgesinin ana drenaj venidir. Foramen jugularede sinus sigmoideusun devamı olarak başlar, vagina carotica / carotid sheath içinde aşağı iner ve v. subclavia ile birleşerek v. brachiocephalicayı oluşturur.
Sinus sigmoideus → foramen jugulare → IJV (carotid sheath içinde) → + v. subclavia → v. brachiocephalica
6.1 IJV’ye dökülen venler (slayt 11)
| Ven | Drene ettiği bölge |
|---|---|
| Facial vein | Yüz (retromandibular venin ön dalıyla birlikte) |
| Lingual vein | Dil |
| Pharyngeal plexus | Farinks |
| Meningeal veins | Meninksler |
| Superior laryngeal vein | Larinks |
| Superior ve middle thyroid veins | Tiroid bezi |
| Occipital vein | Oksipital bölge |
Slayt yalnız superior ve middle tiroid venlerini IJV’ye bağlar. Netter görselinde inferior thyroid veins aşağıda brachiocephalic venlere doğru iner. Çeldirici olarak “üç tiroid veninin hepsi IJV’ye dökülür” şıkkına dikkat et.
IJV, carotid sheath içinde a. carotis communis/interna ve n. vagus (CN X) ile birlikte seyreder; IJV lateralde, arter medialde, vagus ikisinin arkasındadır.
Kesiti dıştan içe katman katman oku: deri ve hemen altındaki ince platysma, onun altında SCM’nin dış yüzüne yaslanmış küçük mavi daire EJV’dir; yani EJV “SCM’nin üstünde, platysma’nın altında”dır. SCM’nin derininde kesikli çizgiyle çevrili vagina carotica içinde büyük mavi IJV lateralde, kırmızı a. carotis communis medialde, sarı n. vagus ikisinin arkasında ve arasındadır. Orta hatta infrahyoid kasların önündeki küçük venler v. jugularis anteriordur; şema simetrik olduğu için etiketler iki yana dağıtılmıştır.
18. The internal jugular vein begins as the continuation of which sinus?
Sinus sigmoideus; foramen jugulare’de.
19. IJV boyunda hangi fasyal kılıf içinde iner?
Carotid sheath / vagina carotica.
20. IJV hangi venle birleşip brachiocephalic veni yapar?
V. subclavia.
21. IJV’ye dökülen tiroid venleri hangileridir?
Superior ve middle thyroid veins.
7. Subclavian ve brachiocephalic venler, vena cava superior
Kaynak slaytlar: 21–24
7.1 V. subclavia ve angulus venosus
V. subclavia, 1. kosta düzeyinde v. axillarisin devamı olarak başlar. IJV ile birleşerek v. brachiocephalicayı oluşturur. Bu birleşme yerindeki açıya venous angle / angulus venosus denir.
- Ductus thoracicus, sol angulus venosus’a açılır.
- Ductus lymphaticus dexter, sağ angulus venosus’a açılır.
Angulus venosus, lenf sisteminin venöz dolaşıma döndüğü noktadır. Ders 06 (Lymphatic System) ile bağlantı kur: vücudun büyük bölümünün lenfi soldaki kavşağa, sağ üst çeyreğin lenfi sağdaki kavşağa ulaşır.
7.2 Vv. brachiocephalicae (innominate veins)
Brachiocephalic venler articulatio sternoclavicularisin arkasında başlar. Sağ brachiocephalic ven yaklaşık 2,5 cm, sol brachiocephalic ven yaklaşık 6 cm uzunluğundadır. Sol ven, orta hattı geçerek sağa ulaşmak zorunda olduğu için daha uzundur.
Önden bakıyorsun; görüntünün solu kişinin sağıdır. Her iki tarafta 1 IJV yukarıdan, 2 v. subclavia yandan gelir ve kırmızı halkadaki angulus venosusta birleşir; lenf kanalları da bu açıya açılır (solda ductus thoracicus, sağda ductus lymphaticus dexter). Buradan başlayan iki brachiocephalic veni karşılaştır: sağdaki 3 kısa ve neredeyse dikeyken, soldaki 4 orta hattı arterlerin önünden çaprazlayarak geçtiği için iki katından da uzundur. İkisi sağda birleşip 5 SVC’yi yapar; yeşil ok kanın aşağı, sağ atriuma indiğini gösterir.
7.3 Vena cava superior (SVC)
- Uzunluğu yaklaşık 7 cm’dir.
- Üst ekstremite ve baş bölgesinin venlerini drene eder.
- Sağ ve sol brachiocephalic venlerin birleşmesiyle, sternum yakınında 1. kosta kıkırdağının alt kenarının arkasında oluşur.
- Arcus venae azygos / azygos arch aracılığıyla v. azygosu alır.
- Sağ atriuma açılır.
V. axillaris → (1. kosta) → v. subclavia → + IJV (angulus venosus) → v. brachiocephalica → sağ + sol → SVC (1. kosta kıkırdağı arkası) → + v. azygos → right atrium
| Ven | Sayısal/topografik işaret |
|---|---|
| Subclavian vein başlangıcı | 1. kosta düzeyi (axillary venin devamı) |
| Brachiocephalic vein başlangıcı | Sternoklaviküler eklem arkası |
| Sağ / sol brachiocephalic uzunluğu | ~2,5 cm / ~6 cm |
| SVC uzunluğu | ~7 cm |
| SVC oluşum yeri | 1. kosta kıkırdağı alt kenarı arkası, sternum yakını |
22. What is the venous angle?
IJV ile v. subclavia’nın birleşerek brachiocephalic veni yaptığı açı.
23. Ductus thoracicus hangi angulus venosus’a açılır?
Sol angulus venosus.
24. Hangi brachiocephalic ven daha uzundur ve neden?
Sol (~6 cm); orta hattı geçerek sağdaki SVC’ye ulaşır.
25. SVC’ye azygos ven hangi yapı aracılığıyla katılır?
Azygos arch / arcus venae azygos.
8. Toraks duvarı venleri — Azygos sistemi ve v. thoracica interna
Kaynak slaytlar: 25–27
8.1 V. azygos
- Torakal vertebral kolonun sağ tarafında yer alır.
- Drene ettikleri: sağ 2.–11. posterior interkostal venler, hemiazygos ve accessory hemiazygos venler, esophagus, bronşlar ve perikarddan gelen küçük venler.
- Yaklaşık T4 vertebra düzeyinde SVC’ye dökülür.
8.2 V. hemiazygos ve v. hemiazygos accessoria
| V. azygos | V. hemiazygos | V. hemiazygos accessoria | |
|---|---|---|---|
| Taraf | Sağ | Sol (alt) | Sol üst torakal |
| Posterior interkostal venler | Sağ 2.–11. | Sol alt: genellikle 9.–11. | Sol üst: genellikle 4.–8. |
| Diğer drenaj | Esophagus, bronş, perikard venleri | Özofageal ve mediastinal venler | — |
| Sonlanma | SVC, ~T4 | Azygos, ~T8 | Vertebral kolonu ~T7–T8’de geçip azygos |
Göğsün ön duvarı kaldırılmış, arka duvara önden bakıyorsun; görüntünün solu kişinin sağıdır. Mor v. azygos omurganın sağında aşağıdan yukarı yükselir, sağ posterior interkostal venleri toplar ve A noktasında öne kıvrılıp (arcus) SVC’ye açılır (≈T4). Sol tarafta iki ayrı “yarım” ven vardır: üstteki turuncu v. hemiazygos accessoria B’de (≈T7–T8), alttaki yeşil v. hemiazygos C’de (≈T8) omurganın önünden sağa geçip azygos’a katılır. En altta bu venlerin IVC çevresindeki lomber venlere uzandığına dikkat et: SVC ile IVC arasındaki kollateral köprü buradan kurulur.
8.3 Anterior interkostal venler ve v. thoracica interna
Anterior intercostal veins, v. thoracica interna (internal mammary vein) ve onun kolu olan v. musculophrenicaya dökülür. V. thoracica interna ise v. brachiocephalicaya açılır.
Arka: posterior interkostal venler → azygos / hemiazygos / accessory hemiazygos → azygos arch → SVC
Ön: anterior interkostal venler → v. musculophrenica / v. thoracica interna → v. brachiocephalica → SVC
Slayt 26’daki görselde azygos ve hemiazygos venlerin aşağıda ascending lumbar ve subcostal venlerle IVC bölgesine uzandığı görülür. Bu nedenle azygos sistemi, IVC veya SVC tıkanıklığında iki büyük toplayıcı arasında önemli bir kollateral yoldur.
Slayt başlığındaki “Azyos veins” yazımı azygos olmalıdır (Yunanca a-zygos: eşi olmayan). Sağda tek bir azygos, solda ise ona eşlik eden “yarım” (hemi-) venler vardır.
Aksesuar üstte (4–8), hemi altta (9–11); ikisi de sola ait olup orta hattı T7–T8 civarında geçerek sağdaki azygos’a katılır. Azygos da T4’te SVC’ye döner.
26. At which vertebral level does the azygos vein empty into the SVC?
Yaklaşık T4.
27. Hemiazygos ven azygos vene hangi düzeyde katılır?
Yaklaşık T8.
28. Accessory hemiazygos hangi interkostal venleri drene eder?
Sol üst posterior interkostal venler, genellikle 4.–8.
29. Anterior interkostal venler hangi vene dökülür; o da nereye açılır?
V. thoracica interna (ve v. musculophrenica) → v. brachiocephalica.
9. Üst ekstremitenin büyük venleri
Kaynak slaytlar: 12–20
Üst ekstremite venleri yüzeyel (superficial) ve derin (deep) olarak iki gruba ayrılır. Yüzeyel venler yüzeyel fasyanın iki yaprağı arasında; derin venler kaslar arasında, arterlere eşlik ederek seyreder.
9.1 El venleri
- Palmar yüz: arcus venosus palmaris superficialis ve arcus venosus palmaris profundus.
- Dorsal yüz: dorsal digital veins → dorsal metacarpal veins → rete venosum dorsale manus (elin dorsal venöz ağı).
Elin sırtına bakıyorsun; parmaklar aşağıda, bilek yukarıda, başparmak sağda. Kanı parmaktan bileğe doğru izle: 1 dorsal digital venler parmak kenarlarından 2 dorsal metakarpal venlere, onlar da yeşil kesikli halkadaki 3 rete venosum dorsale manusa toplanır. Ağın iki ucu iki büyük yüzeyel veni başlatır: başparmak (radial) tarafındaki uçtan turuncu 4 v. cephalica, serçe parmak (ulnar) tarafındaki uçtan mor 5 v. basilica çıkar ve oklar yönünde önkola yükselir.
9.2 Yüzeyel venler
| V. basilica | V. cephalica | |
|---|---|---|
| Başlangıç | Dorsal venöz ağın ulnar ucu | Dorsal venöz ağın radial ucu |
| Önkol | Posteromedial yüzde yükselir | Radial yüzde yükselir |
| Fossa cubitalis | V. mediana cubiti ile birleşir | V. mediana cubiti ile ilişkilidir |
| Kol | M. biceps brachii’nin medialinde; kolun ortasında brachial fasyayı deler | M. biceps brachii’nin lateralinde omuza çıkar |
| Sonlanma | M. teres major alt kenarında v. axillaris adını alır | Fascia clavipectoralisi delip v. axillaris’e dökülür |
V. mediana cubiti / median cubital vein, fossa cubitalis’te basilic ve cephalic venleri birbirine bağlar. Slayt 17’deki Gray çiziminde ayrıca median antebrachial vein ve accessory cephalic vein görülür.
Median cubital vein yüzeyel, belirgin ve genellikle sabit seyrettiği için kan alma ve damar yolu açma işlemlerinde en sık tercih edilen vendir. Slayt 17 görselinde yakınında seyreden lateral ve medial antebrachial cutaneous sinirler de gösterilir.
9.3 Derin venler
- Vv. radiales: slayta göre elin dorsumundaki derin venleri drene eder.
- Vv. ulnares: derin palmar venöz arkı drene eder.
- Ulnar ve radial venler birleşerek v. brachialisi oluşturur (slayt görselinde ayrıca interosseous veins etiketlidir).
- V. brachialis, a. brachialis’e eşlik eder (genellikle çift venae comitantes); slayta göre m. subscapularis’in alt kenarı düzeyinde v. axillaris’e, bazen v. basilica’ya dökülür.
9.4 V. axillaris
- M. teres major alt kenarında, v. basilica’nın devamı olarak başlar.
- A. axillaris’in medialinde yer alır.
- Brachial venler ve v. cephalicanın kanını alır.
- 1. kosta düzeyinde v. subclavia olarak devam eder.
Yüzeyel: rete venosum dorsale → v. basilica (ulnar) / v. cephalica (radial) ⇄ v. mediana cubiti
Derin: palmar arklar → vv. radiales + vv. ulnares → v. brachialis
Birleşme: v. basilica (teres major alt kenarı) + v. brachialis + v. cephalica → v. axillaris → (1. kosta) → v. subclavia
Mor iz derin zinciri, turuncu iz yüzeyel venleri gösterir; kırmızı halkalar venin adının değiştiği noktalardır. Aşağıdan yukarı say: 1 dirsekte radial ve ulnar venler birleşip artere eşlik eden brachial venleri yapar; 2 m. teres major’un alt kenarında yüzeyel v. basilica bunlara katılır ve v. axillaris başlar; 3 omuzda v. cephalica fascia clavipectoralis’i delip v. axillaris’e açılır. 4 1. kostanın dış kenarından sonra ven v. subclavia adını alır (kosta bu çizimde gösterilmediği için nokta yaklaşıktır) ve 5 angulus venosus’ta IJV ile birleşerek v. brachiocephalica olur.
Slayt brachial venin subscapularisin alt kenarında axillary vene döküldüğünü söyler; slayt 15 ve 20 ise axillary venin teres major alt kenarında başladığını belirtir. Standart kaynaklarda brachial venler basilic vene teres major alt kenarı civarında katılarak axillary veni oluşturur. Sınavda slayt ifadesi sorulabilir; ancak topografik referans olarak teres major’u esas al.
Anatomik pozisyonda başparmak laterale bakar: cephalic → radial → lateral → deltopectoral oluk → clavipectoral fascia. Basilic → ulnar → medial → teres major’da axillary.
30. Where does the cephalic vein begin?
Dorsal venöz ağın radial ucunda.
31. Basilic ven hangi düzeyde axillary ven adını alır?
M. teres major’un alt kenarı.
32. Cephalic ven axillary vene ulaşmadan önce hangi fasyayı deler?
Fascia clavipectoralis.
33. Fossa cubitalis’te basilic ve cephalic venleri bağlayan ven?
V. mediana cubiti.
34. Axillary ven axillary artere göre nerededir?
Medialinde.
10. Alt ekstremitenin büyük venleri
Kaynak slaytlar: 28–32
Alt ekstremitede de venler derin ve yüzeyel olarak iki ana gruba ayrılır. Yüzeyel venler yüzeyel fasyanın iki yaprağı arasında, derin venler kaslar arasında arterlere eşlik ederek seyreder.
10.1 Derin venlerin genel drenajı (slayt 29)
Plantar yol: plantar digital veins → plantar metatarsal veins → medial & lateral plantar veins → vv. tibiales posteriores
Dorsal yol: dorsal digital veins → dorsal metatarsal veins → arcus venosus dorsalis pedis → vv. tibiales anteriores
Ortak devam: anterior + posterior tibial venler → v. poplitea → v. femoralis → v. iliaca externa (+ v. iliaca interna) → v. iliaca communis → IVC (5. lomber vertebra alt kenarı)
Standart anatomide anterior tibial venler posterior tibial vene dökülmez; anterior tibial, posterior tibial (ve fibular/peroneal) venler popliteus kası düzeyinde birleşerek v. poplitea’yı oluşturur. Slayttaki ifadeyi “ikisi birlikte popliteal veni yapar” şeklinde çalış (kaynak son bölümde).
Şemayı kanın aktığı yönde, aşağıdan yukarı oku; soldaki şerit her kutunun hangi bölgede olduğunu gösterir. Mavi derin sistemde plantar yol vv. tibiales posteriorese, dorsal yol vv. tibiales anteriorese ulaşır ve iki grup diz arkasında birlikte v. popliteayı yapar; kırmızı çarpılı kesikli ok slayttaki hatalı “anterior → posterior tibial” ifadesini gösterir. Turuncu yüzeyel sistem dorsal ven arkının iki ucundan başlar: lateral uçtan v. saphena parva fossa poplitea’da v. poplitea’ya, medial uçtan v. saphena magna hiatus saphenus’ta v. femoralis’e açılır. İnce italik yazılar venin adının değiştiği sınırları (hiatus adductorius, lig. inguinale) işaretler.
10.2 Yüzeyel venler: v. saphena magna ve parva
| V. saphena magna (great saphenous) | V. saphena parva (small saphenous) | |
|---|---|---|
| Başlangıç | Ayağın medial tarafı (dorsal venöz arkın medial ucu; medial malleolün önü) | Ayağın lateral tarafı |
| Seyir | Bacağın ve uyluğun medial yüzü | Bacağın posterior yüzü |
| Geçtiği yer | Fascia lata’daki hiatus saphenus / saphenous opening | Fossa poplitea |
| Döküldüğü yer | V. femoralis | V. poplitea |
| Kolları | Superficial external pudendal, superficial circumflex iliac, superficial epigastric venler | Bacağın lateral yüzünden gelen kollar |
| Özellik | Vücudun en uzun veni | Görselde sural sinirle birlikte seyreder |
Slayt 32’deki atlas görselleri, iki safen ven arasındaki anastomozları ve yüzeyel sistemi derin sisteme bağlayan perforating (communicating) veinsi gösterir. Ayrıca uyluk bölgesinde hiatus saphenus’a açılan yüzeyel epigastrik ve eksternal pudendal damarlar izlenir.
Uzun ve yüzeyel olduğu için v. saphena magna, koroner bypass (CABG) ameliyatlarında greft olarak kullanılabilir (Ders 01 ile bağlantı). Perforan venlerdeki kapak yetmezliği, yüzeyel venlerde genişlemeye (varis) katkıda bulunabilir.
Magna medialden uyluğa kadar uzun yol gider ve kasıkta femoral vene; parva lateral/arkadan kısa yol gider ve diz arkasında popliteal vene dökülür.
35. Which is the longest vein of the body?
V. saphena magna (great saphenous vein).
36. Great saphenous ven fascia lata’yı nereden geçer ve nereye dökülür?
Hiatus saphenus’tan geçip v. femoralis’e.
37. Small saphenous ven nereye dökülür?
Fossa poplitea’da v. poplitea’ya.
38. Plantar yolda posterior tibial venlerden hemen önceki venler?
Medial ve lateral plantar venler.
39. Great saphenous vene katılan üç yüzeyel ven?
Superficial external pudendal, superficial circumflex iliac, superficial epigastric.
11. İliak venler ve vena cava inferior
Kaynak slaytlar: 33–36
11.1 İliak venler
V. iliaca interna ve v. iliaca externa, her iki tarafta articulatio sacroiliacanın önünde birleşerek v. iliaca communisi oluşturur. Sağ common iliac ven soldakinden kısadır, çünkü IVC orta hattın hafif sağında oluşur.
11.2 Vena cava inferior (IVC)
- Alt ekstremitelerin ve abdomenin venlerini drene eder.
- Sağ ve sol common iliac venlerin birleşmesiyle L5 düzeyinde, orta hattın hafif sağında oluşur.
- Karaciğerin arka yüzündeki sulcus venae cavaeye yükselir.
- Diyaframdaki foramen venae cavae / caval hiatustan geçer (T8 düzeyi).
- Slayta göre sağ 6. kosta düzeyinde sağ atriuma açılır.
- Açıklığında valvula venae cavae inferioris (Eustachian valve) bulunur; erişkinde rudimenterdir. Görselde koroner sinüs açıklığındaki Thebesian valve de etiketlidir.
V. iliaca externa + v. iliaca interna → v. iliaca communis (sakroiliak eklem önü) → sağ + sol → IVC (L5, hafif sağ) → sulcus venae cavae (karaciğer) → caval hiatus (diyafram) → right atrium
Karın arka duvarına önden bakıyorsun; görüntünün solu kişinin sağıdır. Siyah halka (1) iki common iliac venin birleşip IVC’yi yaptığı noktadır; yeşil IVC buradan aortanın sağında yukarı çıkar. Birleşme noktası orta hattın sağında olduğu için turuncu 2 sağ v. iliaca communis kısa, mor 3 sol v. iliaca communis ise orta hattı geçmek zorunda olduğundan uzundur. Aynı mantık yukarıda tekrarlanır: kırmızı 4 sol v. renalis aortanın önünden geçerek IVC’ye ulaştığı için sağdakinden uzundur; en üstte 5 vv. hepaticae diyaframın hemen altında IVC’ye açılır.
11.3 IVC’ye dökülen venler (slayt 36)
| Ven | Not |
|---|---|
| Inferior phrenic veins | Diyaframın alt yüzü |
| Lumbar veins (4 çift) | Arka karın duvarı |
| Ascending lumbar vein | Slayt listesinde; lomber venleri dikey olarak bağlar |
| Hepatic veins | Karaciğer (sağ, orta, sol); IVC’ye diyaframın hemen altında açılır |
| Right & left renal veins | Böbrekler |
| Right testicular / ovarian vein | Yalnız sağ gonadal ven doğrudan IVC’ye |
| Right suprarenal vein | Yalnız sağ suprarenal ven doğrudan IVC’ye |
| Ductus venosus | Fetal dönem yapısı; erişkinde ligamentum venosum |
IVC’yi soldaki omurga cetveliyle birlikte aşağıdan yukarı oku: L5’te iki v. iliaca communis’le başlar, lomber venleri ve L1–L2 düzeyinde renal venleri alır, karaciğerin arkasında vv. hepaticae’yi topladıktan sonra diyaframı T8’de foramen venae cavae’dan geçip sağ atriuma açılır. Renklere bak: mavi kollar doğrudan IVC’ye, turuncu kollar ise önce sol renal vene açılır; IVC sağda olduğu için sol gonadal ve sol suprarenal venler kendilerine en yakın büyük ven olan sol renal vene katılırken sağdaki eşleri doğrudan IVC’ye girer. Yeşil kesikli v. lumbalis ascendens lomber venleri dikey olarak bağlar ve yukarıda azygos/hemiazygos’a devam eder.
Slayt 36 görselinde left suprarenal ve left ovarian/testicular venlerin left renal veine döküldüğü görülür. IVC sağda olduğu için sağ gonadal ve sağ suprarenal venler doğrudan IVC’ye, sol taraftakiler ise sol renal ven aracılığıyla IVC’ye ulaşır.
Ductus venosus yalnız fetüste açıktır (Ders 01, fetal dolaşım); erişkin anatomisinde IVC kolu değil, ligamentum venosum’dur. Ascending lumbar vein ise çoğu kaynakta doğrudan IVC’ye açılmaz; common iliac/lomber venleri birbirine bağlayıp yukarıda azygos (sağ) ve hemiazygos (sol) venlerin oluşumuna katılır.
Iliac (common) · Lumbar · Testicular/ovarian (sağ) · Renal · Suprarenal (sağ) · Hepatic (+ inferior phrenic). Aşağıdan yukarıya sıralanır.
40. At which vertebral level is the IVC formed?
L5; orta hattın hafif sağında.
41. Hangi common iliac ven daha kısadır?
Sağ.
42. IVC diyaframı hangi açıklıktan geçer?
Foramen venae cavae / caval hiatus (T8).
43. Sol gonadal ven nereye dökülür?
Sol renal vene (sağdaki doğrudan IVC’ye).
44. IVC açıklığındaki erişkinde rudimenter kapak?
Valvula venae cavae inferioris (Eustachian valve).
12. Son tekrar — Temel eşleştirmeler
| Soru kökü | Hemen hatırlanacak cevap |
|---|---|
| Angular vein | Supratrochlear + supraorbital; medial kantusta |
| Plexus pterygoideus yeri | Fossa infratemporalis; pterygoid kaslar arası |
| Tehlikeli üçgen komplikasyonu | Sinus cavernosus trombozu |
| Yüzeyel yayılım yolu | Sup. labial → angular → supraorbital → sup. ophthalmic → cavernous |
| Derin yayılım yolu | Facial → deep facial → pterygoid plexus → cavernous |
| Retromandibular vein | Maxillary + superficial temporal; parotis içinde |
| Ön dal / arka dal | + facial → IJV / + posterior auricular → EJV |
| EJV konumu ve sonlanma | SCM üstü, platysma altı → subclavian |
| AJV | Submental üçgen; jugular venous arch |
| IJV başlangıcı | Foramen jugulare; sinus sigmoideus devamı; carotid sheath |
| Venous angle | IJV + subclavian; solda ductus thoracicus, sağda right lymphatic duct |
| Brachiocephalic uzunluklar | Sağ ~2,5 cm; sol ~6 cm |
| SVC | ~7 cm; 1. kosta kıkırdağı arkası; azygos arch’ı alır |
| Azygos → SVC | ~T4 |
| Hemiazygos / accessory | 9–11 → T8 / 4–8 → T7–T8 |
| Basilic / cephalic başlangıç | Ulnar uç / radial uç |
| Axillary vein başlangıcı | Teres major alt kenarı; artere medial |
| Cephalic sonlanma | Clavipectoral fascia → axillary vein |
| Great / small saphenous | Medial → femoral / lateral-posterior → popliteal |
| IVC oluşum ve giriş | L5 (hafif sağ); caval hiatus; sağ atrium |
13. Kendini dene — 20 özgün çalışma sorusu
Önce cevap anahtarına bakmadan çöz. Sorular bu rehberdeki bilgileri pekiştirmek için hazırlanmıştır.
The angular vein is formed by the union of:
A) Facial and lingual veins · B) Supratrochlear and supraorbital veins · C) Maxillary and superficial temporal veins · D) Superior and inferior ophthalmic veins
Plexus pterygoideus hangi bölgede bulunur?
A) Fossa pterygopalatina’nın içinde, sinüs duvarında · B) Fossa temporalis’in yüzeyinde · C) Fossa infratemporalis’te pterygoid kaslar arasında · D) Submandibular üçgende
Aşağıdakilerden hangisi slayta göre plexus pterygoideus’a dökülen venlerden biri değildir?
A) Deep temporal veins · B) Middle meningeal veins · C) Sphenopalatine vein · D) Superior thyroid vein
Yüzün tehlikeli üçgenindeki enfeksiyonun derin yoldan yayılımında doğru sıra hangisidir?
A) Facial → deep facial → plexus pterygoideus → sinus cavernosus · B) Facial → EJV → subclavian → sinus cavernosus · C) Angular → IJV → sinus sigmoideus → sinus cavernosus · D) Facial → lingual → pharyngeal plexus → sinus cavernosus
Which cranial nerve passes through the cavernous sinus itself rather than in its lateral wall?
A) Oculomotor (III) · B) Trochlear (IV) · C) Abducens (VI) · D) Maxillary (V2)
V. retromandibularis nerede oluşur?
A) Glandula parotidea içinde · B) Glandula submandibularis içinde · C) Fossa infratemporalis’te · D) Carotid sheath içinde
V. jugularis externa’yı hangi venler oluşturur?
A) Facial + retromandibular ön dal · B) Retromandibular arka dal + posterior auricular · C) Maxillary + superficial temporal · D) Anterior jugular + subclavian
The external jugular vein lies:
A) Deep to SCM, within the carotid sheath · B) Superficial to platysma · C) Superficial to SCM, deep to platysma · D) Posterior to the clavicle only
Jugular venous distention (JVD) aşağıdakilerden hangisiyle en az ilişkilidir?
A) Congestive heart failure · B) Cardiac tamponade · C) SVC obstruction · D) Great saphenous vein varisi
IJV nerede başlar?
A) Foramen magnum’da sinus rectus devamı olarak · B) Foramen jugulare’de sinus sigmoideus devamı olarak · C) Foramen ovale’de plexus pterygoideus devamı olarak · D) Parotis içinde retromandibular ven devamı olarak
Ductus thoracicus nereye açılır?
A) Sağ angulus venosus · B) Sol angulus venosus · C) Doğrudan SVC · D) Azygos arch
Brachiocephalic venlerle ilgili doğru ifade hangisidir?
A) Sağ ven ~6 cm, sol ven ~2,5 cm’dir. · B) İkisi de sternoklaviküler eklemin arkasında başlar; sol daha uzundur. · C) Aortanın önünde birleşip IVC’yi yapar. · D) IJV ve EJV’nin birleşmesiyle oluşur.
The azygos vein drains into the superior vena cava at approximately:
A) T1 · B) T4 · C) T8 · D) L1
Accessory hemiazygos ven genellikle hangi posterior interkostal venleri drene eder?
A) Sağ 2.–11. · B) Sol 9.–11. · C) Sol 4.–8. · D) Sol 1.–3.
Anterior interkostal venlerin drenaj zinciri hangisidir?
A) Azygos → SVC · B) Internal thoracic → brachiocephalic · C) Hemiazygos → IVC · D) Subclavian → axillary
V. cephalica ile ilgili doğru eşleştirme hangisidir?
A) Ulnar uç – teres major · B) Radial uç – clavipectoral fascia · C) Ulnar uç – brachial fascia · D) Radial uç – IJV
V. axillaris hangi düzeyde, hangi venin devamı olarak başlar?
A) 1. kosta – subclavian · B) Teres major alt kenarı – basilic · C) Fossa cubitalis – cephalic · D) Clavicula – brachiocephalic
V. saphena magna için yanlış olan hangisidir?
A) Vücudun en uzun venidir. · B) Ayağın medial tarafından başlar. · C) Hiatus saphenus’tan geçer. · D) Fossa poplitea’da v. poplitea’ya dökülür.
The inferior vena cava is formed at the level of:
A) T8 · B) T12 · C) L1 · D) L5
Aşağıdakilerden hangisi erişkinde doğrudan IVC’ye dökülür?
A) Sol testicular ven · B) Sol suprarenal ven · C) Sağ renal ven · D) V. azygos
14. Gerekçeli cevap anahtarı
| Soru | Cevap | Gerekçe |
|---|---|---|
| 1 | B | Supratrochlear ve supraorbital venler gözün medial köşesinde angular veni yapar; C seçeneği retromandibular vendir. |
| 2 | C | Plexus pterygoideus, fossa infratemporalis’te pterygoid kaslar arasındaki venöz ağdır. |
| 3 | D | Superior thyroid vein IJV’ye dökülür; diğer üçü slayt 4’te plexus pterygoideus kolları olarak sayılır. |
| 4 | A | Derin yol: facial → deep facial → plexus pterygoideus → sinus cavernosus. Yüzeyel yol ise superior ophthalmic ven üzerinden gider. |
| 5 | C | CN VI a. carotis interna ile birlikte sinüsün içinden geçer; III, IV, V1 ve V2 lateral duvardadır. |
| 6 | A | Maxillary ve superficial temporal venler parotis bezi içinde retromandibular veni oluşturur. |
| 7 | B | Retromandibular venin arka dalı posterior auricular venle EJV’yi yapar; ön dal facial venle IJV’ye gider. |
| 8 | C | EJV SCM’nin yüzeyinde, platysma’nın derininde seyreder; carotid sheath içindeki ven IJV’dir. |
| 9 | D | JVD, SVC/sağ atrium basınç artışıyla ilişkilidir; alt ekstremite varisi juguler venlerde birikim oluşturmaz. |
| 10 | B | IJV foramen jugulare’de sinus sigmoideus’un devamı olarak başlar. |
| 11 | B | Ductus thoracicus sol, right lymphatic duct sağ angulus venosus’a açılır. |
| 12 | B | Her iki brachiocephalic ven sternoklaviküler eklem arkasında başlar; sol ~6 cm, sağ ~2,5 cm’dir ve birleşerek SVC’yi yapar. |
| 13 | B | Azygos ven azygos arch ile yaklaşık T4 düzeyinde SVC’ye dökülür; T8 hemiazygos katılım düzeyidir. |
| 14 | C | Accessory hemiazygos sol üst (4.–8.), hemiazygos sol alt (9.–11.) interkostal venleri drene eder. |
| 15 | B | Anterior interkostal venler internal thoracic (ve musculophrenic) vene, o da brachiocephalic vene açılır. |
| 16 | B | Cephalic ven dorsal venöz ağın radial ucunda başlar ve clavipectoral fascia’yı delerek axillary vene dökülür. |
| 17 | B | Axillary ven teres major alt kenarında basilic venin devamıdır; 1. kostada subclavian olarak devam eder. |
| 18 | D | Popliteal vene dökülen yüzeyel ven small saphenous’tur; great saphenous femoral vene dökülür. |
| 19 | D | IVC, common iliac venlerin birleşmesiyle L5 düzeyinde, hafif sağda oluşur; T8 caval hiatus düzeyidir. |
| 20 | C | Her iki renal ven IVC’ye dökülür; sol gonadal ve sol suprarenal venler sol renal vene açılır; azygos SVC’ye gider. |
15. Slayt notları, düzeltmeler ve kaynak haritası
Rehberin ana kaynağı “05 Major Veins of the Body.pdf” dosyasıdır. Aşağıdaki notlar, slayt ifadeleri ile anatomik bilgiyi karıştırmadan çalışmak içindir. Metin slayta sadık tutulmuş; farklılıklar yalnız burada ve ilgili dikkat kutularında belirtilmiştir.
| Slayt | Kontrol edilmesi gereken ifade | Rehberde kullanılan yaklaşım |
|---|---|---|
| 3, 5 | Facial vein’in kapaksız olması nedeniyle enfeksiyonun yayılması | Slayt ifadesi korundu; kadavra çalışmalarında facial ve superior ophthalmic venlerde kapak bulunabildiği, asıl önemli olanın bağlantılar ve akım yönü olduğu not edildi. |
| 5 | Görsel etiketleri: “Oculomotor Nerve (CNII)”, “Ophthalmic Nerve (CNVI)” | Oculomotor = CN III, ophthalmic = CN V1; CN VI abducens’tir. |
| 5 | Yüzeyel yayılım yolunda angular → supraorbital → superior ophthalmic sırası | Slayt sırası korundu; angular ven superior ophthalmic venle nazofrontal/supraorbital bağlantılar aracılığıyla ilişkilidir. |
| 11 | Meningeal ve occipital venlerin IJV kolu olarak sayılması | Slayt listesi korundu; bu venlerin drenajı değişkendir (meningeal venler slayt 4’te plexus pterygoideus kolu olarak da geçer; occipital ven çoğu kez suboksipital pleksus/EJV yoluyla drene olur). |
| 18 | Radial venlerin elin dorsumundaki derin venleri drene etmesi | Slayt ifadesi aktarıldı; radial venler derin palmar ark ve dorsal metakarpal venlerle ilişkilidir. |
| 19 | Brachial venin subscapularis alt kenarında axillary vene dökülmesi | Standart referans teres major alt kenarıdır (slayt 15 ve 20 ile uyumlu); dikkat kutusunda açıklandı. |
| 25 | “Azyos veins” | Azygos olarak düzeltildi. “Sağ 2.–11.” içinde 2.–3. interkostal venlerin sağ superior interkostal ven aracılığıyla katıldığı unutulmamalıdır. |
| 27 | Musculophrenic venin internal thoracic venin “branch”ı olarak adlandırılması | Venler için “kol / tributary” terimi kullanıldı. |
| 29 | Anterior tibial venin posterior tibial vene dökülmesi | Anterior ve posterior tibial venlerin popliteus düzeyinde birleşip popliteal veni oluşturduğu belirtildi. |
| 29, 34 | IVC oluşum düzeyi: “L5 alt kenarı” / “L5” | L5 düzeyi, orta hattın hafif sağı olarak birleştirildi. |
| 35 | IVC’nin sağ 6. kosta düzeyinde sağ atriuma açılması | Slayt ifadesi korundu; diyaframı T8 düzeyinde caval hiatus’tan geçtiği eklendi. |
| 36 | Ductus venosus ve ascending lumbar venin IVC kolları arasında sayılması | Ductus venosus’un fetal yapı olduğu; ascending lumbar venin çoğunlukla azygos/hemiazygos sistemine katıldığı açıklandı. |
Kaynak PDF kapsamı
| PDF sayfaları | Rehberde karşılığı |
|---|---|
| 1–2 | Ders başlığı; sistemik venlerin genel mantığı |
| 3 | Baş-boyun venlerinin kapak özelliği; angular ve facial vein |
| 4 | Plexus pterygoideus ve kolları |
| 5 | Yüzün tehlikeli üçgeni, yayılım yolları, sinus cavernosus kesiti |
| 6–9 | Retromandibular ven, EJV, JVD klinik notu, AJV |
| 10–11 | IJV başlangıcı, seyri ve kolları |
| 12–20 | Üst ekstremite: yüzeyel/derin ayrımı, el venleri, basilic, cephalic, median cubital, radial/ulnar, brachial, axillary venler |
| 21–24 | Subclavian ven, angulus venosus ve lenf kanalları, brachiocephalic venler, SVC |
| 25–27 | Azygos, hemiazygos, accessory hemiazygos; anterior interkostal ve internal thoracic ven |
| 28–32 | Alt ekstremite: derin venlerin drenajı, great ve small saphenous venler, atlas görselleri |
| 33–36 | İliak venler, IVC oluşumu, seyri, kapağı ve kolları |
Kontrol kaynakları
- Zhang J, Stringer MD. Ophthalmic and facial veins are not valveless. Clin Exp Ophthalmol 2010: facial ve superior ophthalmic venlerde kapak varlığı.
- NCBI StatPearls — Cavernous Sinus Syndromes: sinus cavernosus lateral duvarındaki CN III, IV, V1, V2 ve sinüs içindeki CN VI.
- NCBI StatPearls — Anatomy, Thorax, Azygos Veins: azygos/hemiazygos oluşumu, T8 katılımı, ascending lumbar venlerle ilişki.
- NCBI StatPearls — Anatomy, Thorax, Superior Vena Cava: SVC oluşumu ve azygos ilişkisi.
- NCBI StatPearls — Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Arm Structure and Function: basilic ve brachial venlerin teres major alt kenarında axillary veni oluşturması.
- NCBI StatPearls — Anatomy, Bony Pelvis and Lower Limb: Popliteal Vein: anterior ve posterior tibial venlerin birleşerek popliteal veni oluşturması.
- NCBI StatPearls — Anatomy, Abdomen and Pelvis: Inferior Vena Cava: L5 düzeyinde oluşum, T8 caval hiatus, kollar.