MDS 112 — Biyofizik
Final Çözümlü Çalışma Rehberi
Group A · 29 soru · Sınav modu. Şıkları işaretle, en altta "Sınavı Bitir"e bas; puanın çıkar, doğru/yanlışların işaretlenir ve her sorunun gerekçeli çözümü o anda açılır. Terminoloji İngilizce/Latince korunmuştur — sınavın da dili budur.
Bölüm 1 — Fizyolojik Tampon Sistemleri (Soru 1)
Which of the following physiological buffer systems is active only outside the cell? (Hangi fizyolojik tampon sistemi yalnızca hücre dışında aktiftir?)
- A) Acetic acid buffer system
- B) Phosphate buffer system
- C) Carbonic acid – Bicarbonate buffer system
- D) Hemoglobin buffer system
- E) Protein buffer system
✓ Doğru cevap: C — Carbonic acid – Bicarbonate buffer system
Vücudun dört ana fizyolojik tamponu ders slaytında sıralanır (Carbonic acid–Bicarbonate, Phosphate, Protein, Hemoglobin). Bunların içinde bikarbonat tamponu (H₂CO₃ / HCO₃⁻) kanın/ekstrasellüler sıvının (extracellular fluid, ECF) baskın tamponudur ve akciğer–böbrek ekseniyle dışarıdan regüle edilir. Diğerleri ağırlıklı olarak hücre içinde çalışır.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) Acetic acid: Fizyolojik bir tampon değildir — laboratuvar tamponudur, vücutta yer almaz. Saf çeldirici.
- B) Phosphate: Esas olarak hücre içi (intracellular) ve böbrek tübül sıvısı/idrar tamponudur, ECF'de düşük konsantrasyondadır.
- D) Hemoglobin: Tamamen eritrosit içinde (intracellular) çalışır; CO₂/H⁺'yi hücre içinde tamponlar.
- E) Protein: En güçlü hücre içi tampondur (hücre proteinleri); plazmadaki kısmı bikarbonatın yanında küçüktür.
ECF'nin (kanın) baskın/ana tampon sistemi hangisidir ve neden kapasitesi yüksektir?
Phosphate, protein ve hemoglobin tamponlarının ortak yeri neresidir?
Bölüm 2 — Hücre Membranı Yapısı (Sorular 2–5, 24)
Which of the following(s) is/are correct for the cell membrane? (Hücre membranı için hangisi/hangileri doğrudur?)
I. It is a dynamic structure · II. It is symmetric inside and outside · III. Carbohydrates are located inside the cell
- A) Only I
- B) Only II
- C) I and II
- D) I and III
- E) II and III
✓ Doğru cevap: A — Only I
Slayttaki "All Biological Cell Membranes" özelliklerine göre membran üç temel nitelik taşır: dinamik (dynamic), çoğu molekül hareketli (mobile) ve asimetrik (asymmetric). Dolayısıyla yalnızca I doğrudur.
Diğer ifadeler neden yanlış?
- II. Symmetric: Yanlış — membran asimetriktir; iç ve dış tabaka lipid/protein/karbonhidrat dağılımı farklıdır (bkz. flip-flop nadirdir).
- III. Carbohydrates inside: Yanlış — karbonhidratlar daima hücrenin dış yüzeyinde (outside), glikoprotein/glikolipid olarak bulunur (glycocalyx).
Membranın üç temel yapısal özelliğini İngilizce sırala.
Karbonhidratlar membranın hangi yüzünde bulunur ve hangi yapıyı oluşturur?
Which of the following(s) is/are correct for glycocalyx? (Glikokaliks için hangisi/hangileri doğrudur?)
I. It provides tissue integration · II. It is a layer of proteins · III. It functions as a receptor for viruses · IV. It protects the cell against mechanical injuries
- A) Only I
- B) I and II
- C) II and IV
- D) II, III and IV
- E) I, III and IV
✓ Doğru cevap: E — I, III and IV
Slayt "Glycocalyx = Cell Mantle" maddeleri: hücre yüzeyinde bir karbonhidrat tabakasıdır (layer of carbohydrates); doku entegrasyonu (tissue integration) sağlar; mekanik yaralanmalara karşı korur; virüs, bakteri, hormon için reseptör görevi görür. Yani I, III ve IV doğrudur.
Tek yanlış ifade:
- II. "layer of proteins": Yanlış — glikokaliks bir karbonhidrat tabakasıdır, protein tabakası değil. İçinde II geçen tüm şıklar (B, C, D) bu yüzden elenir.
Glycocalyx neyden yapılmıştır — protein mi, karbonhidrat mı?
Glikokaliksin üç fonksiyonu nedir?
Which one of the following is not the basic function of cell membrane proteins? (Hangisi membran proteinlerinin temel fonksiyonu değildir?)
- A) Cell-cell recognition
- B) Attachment to extracellular matrix
- C) Transport
- D) Signal transduction
- E) Micelle formation
✓ Doğru cevap: E — Micelle formation
Slayt "Functions of Membrane Proteins" altı fonksiyon sayar: Transport, Enzymatic activity, Signal transduction, Cell-cell recognition, Intercellular joining, Attachment to extracellular matrix. Misel oluşumu (micelle formation) bu listede yoktur — çünkü o, lipidlerin sulu ortamda termodinamik yasalarla kendiliğinden yaptığı bir davranıştır, proteinlerin değil.
Diğer şıklar neden doğru fonksiyon (yani yanlış cevap)?
- A, B, C, D: Dördü de slaytta açıkça membran proteini fonksiyonu olarak listelenir → "değildir" sorusunda hepsi elenir.
Misel oluşumu hangi membran bileşeninin özelliğidir?
Membran proteinlerinin 6 fonksiyonundan üçünü say.
Which of the following is the bonds/interactions between proteins and carbohydrates at the cell membrane? (Membranda protein ile karbonhidrat arasındaki bağ hangisidir?)
- A) Van der Waals interactions
- B) Ionic bonds
- C) Hydrogen bonds
- D) Covalent bonds
- E) Hydrophobic interactions
✓ Doğru cevap: D — Covalent bonds
Slayt birebir der: "Glycoproteins bind to cell membrane with covalent bonds." Karbonhidrat zinciri proteine kovalent (covalent) olarak bağlanarak glikoproteini oluşturur. Bu kuvvetli, kalıcı bir bağdır.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) Van der Waals & E) Hydrophobic: Bunlar zayıf, geçici etkileşimlerdir; lipid–lipid kuyruk düzenini sağlarlar, kalıcı şeker–protein bağı kuramazlar.
- B) Ionic & C) Hydrogen: Zayıf/orta bağlardır; glikoprotein/glikolipiddeki şeker–protein bağı için slayt kovalenti şart koşar.
Glikoproteinde karbonhidrat–protein bağı hangi tiptir?
Bölüm 3 — Membran Transport Mekanizmaları (Sorular 6–11, 23, 29)
Which of the following is incorrect for facilitated diffusion? (Kolaylaştırılmış difüzyon için hangisi yanlıştır?)
- A) The molecule is not specific to carrier protein
- B) It has a saturation point
- C) It does not need chemical energy
- D) The direction of net movement is determined by relative concentrations
- E) It is the transfer of a specific molecule from high concentration to low concentration
✓ Doğru cevap: A — "The molecule is not specific to carrier protein" (bu ifade yanlış olduğu için cevap budur)
Slayt "Facilitated Diffusion" başlığı altında net der: süreç spesifiktir (Is Specific) — "a carrier protein transports only certain molecules or ions". Yani "molekül taşıyıcı proteine spesifik değildir" ifadesi yanlıştır; aranan yanlış ifade budur.
Diğer şıklar neden doğru (yani aranan cevap değil)?
- B) Saturation point: Doğru — tüm taşıyıcılar dolduğunda hız platoya ulaşır (basit difüzyonun aksine doygunluk vardır).
- C) No chemical energy: Doğru — pasif bir süreçtir, ATP gerekmez ("Does not need energy").
- D) Direction by relative concentrations: Doğru — "Is Passive: the direction of net movement is determined by the relative concentrations".
- E) High → low concentration: Doğru — derişim gradyanı yönünde, yüksekten düşüğe taşır.
Basit difüzyon ile kolaylaştırılmış difüzyonun en kritik farkı nedir?
Facilitated diffusion ATP harcar mı?
Which of the following is the transport of a single ion from one side to another side? (Tek bir iyonun bir taraftan diğerine taşınması hangisidir?)
- A) Symport
- B) Antiport
- C) Uniport
- D) Multiport
- E) Parallelport
✓ Doğru cevap: C — Uniport
Slayt "Uniport · Symport · Antiport" başlığında: uniport tek bir molekül/iyonu tek yönde taşır. Latince "uni-" = tek.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) Symport: İki farklı molekülü aynı yönde birlikte taşır (cotransport).
- B) Antiport: İki molekülü zıt yönde taşır (örn. Na⁺/K⁺ pompası).
- D) Multiport & E) Parallelport: Gerçek transport terimleri değildir — uydurma çeldiricilerdir.
Symport ile antiport farkı nedir?
Which of the following(s) increase(s) the diffusion rate? (Hangisi/hangileri difüzyon hızını artırır?)
I. Higher concentration gradient on both sides · II. Larger volume of molecules · III. Thicker cell membrane · IV. Cell membrane with a bigger surface area
- A) Only I
- B) I and II
- C) I and IV
- D) II, III and IV
- E) I, II and IV
✓ Doğru cevap: C — I and IV
Slayt "Factors Effecting the Diffusion Rate" ilişkisi:
Difüzyon hızı ∝ (gradyan × yüzey alanı × sıcaklık) ⁄ (molekül boyutu × mesafe/kalınlık).
Buna göre gradyan (I) ↑ ve yüzey alanı (IV) ↑ → hızı artırır.
Diğer ifadeler neden hızı artırmaz?
- II. Büyük molekül hacmi: Boyut ters orantılıdır — büyük molekül daha yavaş difüze olur.
- III. Kalın membran: Mesafe/kalınlık ters orantılıdır — kalın membran difüzyonu yavaşlatır.
Membran kalınlığı ile difüzyon hızı arasındaki ilişki nasıldır?
Difüzyon hızını artıran iki faktör (bu sorudaki) hangileridir?
Which of the following(s) need(s) chemical energy? (Hangisi/hangileri kimyasal enerji (ATP) gerektirir?)
I. Exocytosis · II. Osmosis · III. Active transport
- A) Only I
- B) Only II
- C) Only III
- D) I and II
- E) I and III
✓ Doğru cevap: E — I and III
Slayt "Transport Across Cell Membrane / energy consumption": Active transport, endocytosis ve exocytosis ATP gerektirir; pasif taşıma (difüzyon, osmoz) gerektirmez. Dolayısıyla I (exocytosis) ve III (active transport) doğrudur.
Yanlış ifade:
- II. Osmosis: Enerji gerektirmez — "Osmosis does not need energy" (pasif). II içeren B ve D şıkları elenir.
Osmoz ATP harcar mı?
Veziküler taşıma (ekzositoz/endositoz) enerji ister mi?
Which of the following is correct for Na⁺/K⁺ pump? (Na⁺/K⁺ pompası için hangisi doğrudur?)
- A) Na⁺ is transferred into the cell
- B) This pump does not need chemical energy
- C) K⁺ is transferred to outside of the cell
- D) It is an antiporter pump
- E) This pump functions on the direction of concentration gradient
✓ Doğru cevap: D — It is an antiporter pump
Na⁺/K⁺ pompası 3 Na⁺'yi dışarı, 2 K⁺'yi içeri taşır — iki iyon zıt yönde hareket ettiği için tanım gereği antiporter'dır. Bu bir primary active transport'tur; ATP hidrolizi ile çalışır ve gradyana karşı taşır.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) Na⁺ içeri: Yanlış — Na⁺ hücre dışına pompalanır (dışarıda yüksek tutulur).
- B) Enerji gerekmez: Yanlış — ATP'siz çalışamaz (ATPaz enzimidir).
- C) K⁺ dışarı: Yanlış — K⁺ hücre içine taşınır (içeride yüksek tutulur).
- E) Gradyan yönünde: Yanlış — gradyana karşı çalışır; bu yüzden zaten enerji gerekir.
Na⁺/K⁺ pompası neden antiporttur ve neden primary active transport sayılır?
Pompa Na⁺ ve K⁺'yi hangi yönlere taşır?
Which of the following equation is used to calculate diffusion potential of more than one ion? (Birden fazla iyonun difüzyon potansiyelini hesaplamak için hangi denklem kullanılır?)
- A) Nernst equation
- B) Gibbs equation
- C) Hess equation
- D) Goldman equation
- E) Donnan equation
✓ Doğru cevap: D — Goldman equation
Goldman (Goldman–Hodgkin–Katz) denklemi birden fazla iyonun (Na⁺, K⁺, Cl⁻) geçirgenliklerini hesaba katarak membran potansiyelini verir. Çok-iyonlu durumun denklemidir.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) Nernst: Yalnızca tek bir iyonun denge potansiyelini hesaplar. Bu sorunun "klasik karşıt tuzağı"dır.
- B) Gibbs: Serbest enerji (termodinamik) denklemidir, membran potansiyeli için değil.
- C) Hess: Reaksiyon entalpilerinin toplanabilirliği yasasıdır (kimya), iyon potansiyeliyle ilgisizdir.
- E) Donnan: Geçemeyen yüklü proteinlerin yarattığı iyon dağılımı dengesidir; çok-iyon difüzyon potansiyeli denklemi değildir.
Tek iyon → hangi denklem? Çok iyon → hangi denklem?
Bölüm 4 — Eksitabilite & Aksiyon Potansiyeli (Sorular 12–16, 19, 22, 26, 28)
"Magnitudes of stimuli lower than threshold point is called ……….." Which of the following fills the sentence correctly? (Eşik değerinden daha düşük uyaran şiddetine ne denir?)
- A) med-threshold
- B) supra-threshold
- C) mid-threshold
- D) sub-threshold
- E) uni-threshold
✓ Doğru cevap: D — sub-threshold
Latince "sub-" = altında. Eşiğin (threshold) altındaki uyaran sub-threshold (eşik-altı) uyarandır ve aksiyon potansiyeli başlatamaz.
Diğer şıklar neden yanlış?
- B) supra-threshold: "supra-" = üstünde → eşiğin üzerindeki uyaran (tam tersi).
- A) med-, C) mid-, E) uni-threshold: Standart fizyoloji terimleri değildir; uydurma çeldiriciler.
Eşik-altı (sub-threshold) uyaran aksiyon potansiyeli başlatır mı?
Which cells can be excited the most easily in biological organism? (Biyolojik organizmada en kolay uyarılabilen hücreler hangileridir?)
- A) Blood cells
- B) Neural cells
- C) Bone cells
- D) Reproductive cells
- E) Digestive system cells
✓ Doğru cevap: B — Neural cells
Sinir hücreleri (neural cells) ve kas hücreleri klasik eksitabl (excitable) dokulardır; en düşük eşiğe ve en yüksek uyarılabilirliğe sahiptirler (voltaj-kapılı kanal yoğunlukları yüksek).
Diğer şıklar neden yanlış?
- A, C, D, E: Kan, kemik, üreme ve sindirim epitel hücreleri eksitabl olmayan dokulardır; aksiyon potansiyeli üretmezler. Özellikle kemik (bone) elektrik akımıyla kolay uyarılamaz (bkz. Soru 18-E).
Hangi iki doku "excitable tissue" olarak kabul edilir?
How does a mechanically-gated ion channel work? (Mekanik-kapılı iyon kanalı nasıl çalışır?)
- A) An enzyme facilitates the passage of ions across the membrane
- B) The channel interacts with a G-protein that opens it
- C) It is generally open and allows ions to cross the membrane
- D) It opens with potential difference in the cell membrane
- E) It opens with the tension on the cell membrane
✓ Doğru cevap: E — Membran gerilimi (tension) ile açılır
Mekanik-kapılı kanallar, membrana uygulanan fiziksel gerilim/germe (mechanical stretch / tension) ile açılır. Dokunma, basınç, işitme ve denge reseptörlerinin temelidir.
Diğer şıklar neden yanlış?
- D) Potansiyel farkıyla açılır: Bu voltaj-kapılı (voltage-gated) kanalın tanımıdır, mekanik kanalın değil.
- B) G-protein ile açılır: Bu ligand-/G-protein-bağımlı kanal mantığıdır.
- A) Enzim & C) Genelde açık: Mekanik kanalın çalışma prensibini tanımlamaz; çeldiricidir.
Voltaj-kapılı, ligand-kapılı ve mekanik-kapılı kanalları açan uyaran nedir?
Which of the following gives the correct steps for an action potential? (Aksiyon potansiyelinin doğru basamak sırası hangisidir?)
I. Hyperpolarization · II. Resting potential · III. Repolarization · IV. Depolarization · V. Action potential · VI. Threshold
- A) II - VI - III - V - IV - I - II
- B) VI - II - III - IV - I - V - VI
- C) II - VI - IV - V - III - I - II
- D) VI - V - II - IV - III - I - VI
- E) II - V - IV - VI - III - I - II
✓ Doğru cevap: C — II → VI → IV → V → III → I → II
Doğru fizyolojik döngü:
Resting potential (II) → Threshold (VI) → Depolarization (IV) → Action potential (V) → Repolarization (III) → Hyperpolarization (I) → tekrar Resting (II).
Yani önce dinlenim, eşik aşılır, Na⁺ girişiyle depolarizasyon ve tepe (AP), sonra K⁺ çıkışıyla repolarizasyon, ardından geçici hiperpolarizasyon, en son dinlenime dönüş.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) ...III - V - IV...: Repolarizasyonu (III) depolarizasyondan (IV) önce koyar → fizyolojik olarak imkânsız.
- B) Resting'ten önce Threshold: VI ile başlar, dinlenimi atlar; döngü mantığı bozuk.
- D) AP'yi (V) eşikten önce, dinlenimden önce: Sıralama tamamen karışık.
- E) ...V - IV - VI...: AP'yi (V) depolarizasyon ve eşikten önce koyar → yanlış.
Aksiyon potansiyeli döngüsünü baştan sona söyle.
Repolarizasyon mu önce gelir depolarizasyon mu?
Which of the following ion transfers into the cell during depolarization phase of action potential? (Depolarizasyon fazında hücre içine hangi iyon girer?)
- A) Li⁺
- B) Mg⁺⁺
- C) Ca⁺⁺
- D) K⁺
- E) Na⁺
✓ Doğru cevap: E — Na⁺
Eşik aşılınca voltaj-kapılı Na⁺ kanalları açılır, Na⁺ hızla hücre içine akar ve membranı pozitife çevirir → depolarizasyon.
Diğer şıklar neden yanlış?
- D) K⁺: Depolarizasyonda değil, repolarizasyonda dışarı çıkar — klasik karşıt tuzak.
- C) Ca⁺⁺: Kardiyak AP platosunda ve sinaptik uçta rol oynar; tipik nöron depolarizasyonunun ana iyonu Na⁺'dır.
- A) Li⁺ & B) Mg⁺⁺: AP'nin standart depolarizasyon iyonları değildir; çeldirici.
Depolarizasyon ve repolarizasyondan sorumlu iyonlar nelerdir?
What is the excitability of a biological tissue with a long chronaxie period? (Uzun kronaksi periyodlu bir dokunun uyarılabilirliği nasıldır?)
- A) Low
- B) Same
- C) We cannot comment
- D) High
- E) There is no excitability
✓ Doğru cevap: A — Low (düşük)
Chronaxie, reobazın iki katı akımla uyarı için gereken süredir ve uyarılabilirliğin ters ölçüsüdür: kronaksi uzunsa doku uyarılması için daha uzun süre gerekir → uyarılabilirlik DÜŞÜKTÜR.
Diğer şıklar neden yanlış?
- D) High: Tam tersi — uzun kronaksi yüksek değil düşük eksitabilite demektir.
- E) No excitability: Uzun olması "yok" anlamına gelmez; yine uyarılabilir, sadece zor.
- B) Same & C) We cannot comment: Kronaksi ile eksitabilite arasında net ters ilişki vardır; yorum yapılabilir.
Kronaksi ile eksitabilite arasındaki ilişki nedir?
Rheobase nedir?
Bölüm 5 — Sinaps & İletim (Sorular 17, 27)
"Chemical transmission is …… and …… from a presynaptic to a postsynaptic cell in chemical synapses." Which of the following fills the blank correctly? (Kimyasal sinapslarda iletim presinaptikten postsinaptiğe nasıldır?)
- A) one-directional / faster
- B) one-directional / slower
- C) bi-directional / slower
- D) bi-directional / faster
- E) one-directional / same speed
✓ Doğru cevap: B — one-directional / slower (tek yönlü / daha yavaş)
Kimyasal sinapslarda sinyal sadece presinaptik → postsinaptik yönde gider çünkü nörotransmitter yalnızca presinaptik uçtan salınır → tek yönlüdür (one-directional). Ayrıca nörotransmitter salınımı + difüzyonu + reseptöre bağlanma adımları zaman aldığından (synaptic delay), elektriksel sinapsa göre daha yavaştır (slower).
Diğer şıklar neden yanlış?
- A & E) one-directional / faster veya same speed: Yön doğru ama hız yanlış — kimyasal sinaps yavaştır.
- C & D) bi-directional: Yanlış — çift yönlü iletim elektriksel sinapsın özelliğidir, kimyasalın değil.
Kimyasal sinaps neden tek yönlüdür?
Kimyasal mı elektriksel sinaps mı daha hızlıdır?
Bölüm 6 — Elektrik Akımı, EM Dalga & Manyetik Alan (Sorular 18, 20, 21, 25)
Which of the following is incorrect for the effect of electric current on biological tissues? (Elektrik akımının biyolojik dokulara etkisi için hangisi yanlıştır?)
- A) There is an inverse relationship between frequency and energy
- B) Penetration of high frequency electric current into biological tissue is good
- C) Direction of electron flow is from negative pole to positive pole
- D) The current is towards the place where the resistance is least
- E) Bones cannot be easily stimulated by electric current
✓ Doğru cevap: A — "There is an inverse relationship between frequency and energy" (bu ifade yanlış olduğu için cevap budur)
Temel ilişki E = h·f'tir: enerji frekansla doğru orantılıdır (frekans ↑ → enerji ↑). "Ters ilişki" ifadesi bu yüzden yanlıştır. (Ters ilişki frekans ile dalga boyu arasındadır.)
Diğer şıklar neden doğru (yani aranan cevap değil)?
- B) Yüksek frekans iyi penetre olur: Doğru — yüksek frekanslı akım dokuya daha derin nüfuz eder.
- C) Elektron (−)→(+): Doğru — elektronlar negatif kutuptan pozitif kutba akar (geleneksel akım yönünün tersi).
- D) En az dirence doğru: Doğru — akım en düşük dirençli yolu seçer.
- E) Kemik kolay uyarılamaz: Doğru — kemik yüksek dirençli, eksitabl olmayan dokudur.
Frekans ile enerji ve frekans ile dalga boyu ilişkileri nasıldır?
Elektronlar hangi kutuptan hangi kutba akar?
Which of the following electromagnetic wave has the lowest energy? (Hangi elektromanyetik dalga en düşük enerjiye sahiptir?)
- A) 400 nm
- B) 450 nm
- C) 650 nm
- D) 700 nm
- E) 750 nm
✓ Doğru cevap: E — 750 nm
E = h·c ⁄ λ → enerji dalga boyu (λ) ile ters orantılıdır. En uzun dalga boyu = en düşük enerji. Seçenekler içinde en uzun λ = 750 nm → en düşük enerji.
Diğer şıklar neden yanlış?
- A) 400 nm: En kısa dalga boyu → en yüksek enerji (tam tersi).
- B, C, D) 450–700 nm: 750'den kısa oldukları için hepsi 750 nm'den daha yüksek enerjili.
Dalga boyu ile enerji arasındaki ilişki nedir?
400 nm mi 750 nm mi daha enerjiktir?
Which of the following is incorrect for magnetic fields? (Manyetik alanlar için hangisi yanlıştır?)
- A) Magnetic fields arise from current flows
- B) Strength of magnetic field is measured in A/m
- C) Magnetic field can be present even when a device is switched off
- D) Magnetic field strength decreases with distance from the source
- E) Magnetic fields are not attenuated by most building materials
✓ Doğru cevap: C — "Cihaz kapalıyken bile manyetik alan bulunabilir" (bu ifade yanlış olduğu için cevap budur)
Manyetik alan yalnızca akım aktığında oluşur. Cihaz kapalıysa akım akmaz → manyetik alan da olmaz. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
(Kritik ayrım: elektrik alanı cihaz prize takılıysa kapalı olsa bile var olabilir; çünkü voltaj/yük yeter. Manyetik alan ise akım gerektirir.)
Diğer şıklar neden doğru (yani aranan cevap değil)?
- A) Akımdan doğar: Doğru — manyetik alan hareket eden yüklerden/akımdan kaynaklanır.
- B) A/m ile ölçülür: Doğru — manyetik alan şiddeti (H) Amper/metre cinsindendir.
- D) Mesafeyle azalır: Doğru — kaynaktan uzaklaştıkça şiddet düşer.
- E) Yapı malzemelerince zayıflatılmaz: Doğru — manyetik alan çoğu duvar/yapı malzemesinden engellenmeden geçer (elektrik alanının aksine).
Manyetik alan cihaz kapalıyken var olur mu? Elektrik alanı?
Manyetik alan şiddetinin birimi nedir?
Bölüm 7 — Doğru / Yanlış Soruları (Sorular 22–29)
Bu sekiz ifade, önceki bölümlerdeki kavramların hızlı tekrarıdır. Her kutuyu açmadan önce kendi cevabını ver, sonra doğrula.
Neuronal conduction is faster in myelinated nerve fibers than demyelinated nerve fibers. (Sinirsel iletim miyelinli liflerde daha hızlıdır.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✓ Cevap: a) Correct (DOĞRU)
Miyelin kılıf saltatuar iletime (saltatory conduction) izin verir; aksiyon potansiyeli yalnızca Ranvier düğümlerinde (nodes of Ranvier) sıçrayarak ilerler → çok daha hızlı. Miyelin kaybında (demyelination) iletim yavaşlar/bozulur.
Miyelin iletimi neden hızlandırır?
Osmosis needs chemical energy (ATP). (Osmoz kimyasal enerji (ATP) gerektirir.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✗ Cevap: b) Incorrect (YANLIŞ)
Osmoz pasif bir süreçtir: su, aquaporinlerden derişim/ozmotik gradyana göre enerjisiz hareket eder ("Osmosis does not need energy"). ATP gerektirmez.
Osmozda su hangi yönde ve hangi proteinle hareket eder?
The cell membrane is asymmetric. (Hücre membranı asimetriktir.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✓ Cevap: a) Correct (DOĞRU)
Slayt birebir der: "They are asymmetric." İç ve dış tabaka; lipid kompozisyonu, protein yönelimi ve karbonhidratların yalnızca dışta olması bakımından farklıdır.
Membran simetrik mi asimetrik mi?
Radio waves have long wavelength. (Radyo dalgaları uzun dalga boyuna sahiptir.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✓ Cevap: a) Correct (DOĞRU)
Radyo dalgaları EM spektrumun en uzun dalga boylu (dolayısıyla en düşük frekanslı ve en düşük enerjili) ucundadır.
EM spektrumda en uzun dalga boyu / en düşük enerji hangi dalgadadır?
Energy in voltage-gated ion channels is obtained from voltage difference along the cell membrane. (Voltaj-kapılı kanallardaki enerji membran voltaj farkından elde edilir.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✓ Cevap: a) Correct (DOĞRU)
Voltage-gated kanallar, membran potansiyelindeki değişime (voltaj farkına) yanıt olarak açılır; kapı hareketinin "tetikleyicisi/enerjisi" bu elektriksel potansiyel farktır — ATP değil.
Voltaj-kapılı kanal açılması için ATP gerekir mi?
Neuron cell functions as the postsynaptic cell in a neuromuscular junction. (NMJ'de nöron postsinaptik hücre olarak işlev görür.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✗ Cevap: b) Incorrect (YANLIŞ)
Nöromusküler kavşakta motor nöron = presinaptik hücredir (asetilkolini salar); kas lifi = postsinaptik hücredir (reseptörü taşır, sinyali alır). Yani nöron presinaptiktir, postsinaptik değil → ifade yanlış.
NMJ'de presinaptik ve postsinaptik hücreler hangileridir?
Sarcomere is the smallest unit of contraction in the muscle. (Sarkomer kasta kasılmanın en küçük birimidir.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✓ Cevap: a) Correct (DOĞRU)
Sarcomere, iki Z-çizgisi (Z-line/Z-disc) arasındaki bölgedir ve kasın en küçük fonksiyonel kasılma birimidir. Aktin (ince) ve miyozin (kalın) filamentlerinin kayması (sliding filament) burada gerçekleşir.
Sarkomer hangi iki yapı arasında tanımlanır?
Exocytosis along presynaptic membrane into synaptic cleft does not need chemical energy (ATP). (Sinaptik aralığa ekzositoz ATP gerektirmez.)
- Correct (Doğru)
- Incorrect (Yanlış)
✗ Cevap: b) Incorrect (YANLIŞ)
Ekzositoz ATP gerektirir ("Both [endocytosis & exocytosis] need energy"). Nörotransmitter dolu veziküllerin membranla füzyonu ve içeriğin salınması enerji bağımlı bir süreçtir. Dolayısıyla "enerji gerektirmez" ifadesi yanlıştır.
Sinaptik veziküllerin ekzositozu enerji ister mi?
⚡ Son Tekrar — 60 Saniyelik Cevap Anahtarı
| # | Cevap | Anahtar kavram |
| 1 | C | Bicarbonate = tek ECF (hücre dışı) tamponu |
| 2 | A | Membran sadece "dinamik" (asimetrik + karbonhidrat dışta) |
| 3 | E | Glikokaliks = karbonhidrat (protein değil) → I,III,IV |
| 4 | E | Micelle = lipid özelliği, protein fonksiyonu değil |
| 5 | D | Şeker–protein bağı = kovalent |
| 6 | A | Fac. difüzyon SPESİFİKTİR ("not specific" yanlış) |
| 7 | C | Uniport = tek iyon tek yön |
| 8 | C | Gradyan↑ & yüzey↑ → I ve IV |
| 9 | E | Exocytosis + Active transport ATP ister; osmoz istemez |
| 10 | D | Na/K pompası = antiporter (3Na↑/2K↓) |
| 11 | D | Çok iyon = Goldman (tek iyon = Nernst) |
| 12 | D | Eşik altı = sub-threshold |
| 13 | B | En kolay uyarılan = sinir (neural) hücreleri |
| 14 | E | Mekanik kanal = gerilim/tension ile açılır |
| 15 | C | II→VI→IV→V→III→I→II (Rest→Eşik→Depol→AP→Repol→Hiper) |
| 16 | E | Depolarizasyon = Na⁺ içeri |
| 17 | B | Kimyasal sinaps = tek yönlü / yavaş |
| 18 | A | Frekans–enerji DOĞRU orantı (ifade "ters" diyor → yanlış) |
| 19 | A | Uzun kronaksi = düşük eksitabilite |
| 20 | E | En uzun λ (750 nm) = en düşük enerji |
| 21 | C | Manyetik alan cihaz kapalıyken OLMAZ (ifade yanlış) |
| 22 | Correct | Miyelinli iletim daha hızlı (saltatuar) |
| 23 | Incorrect | Osmoz ATP istemez (pasif) |
| 24 | Correct | Membran asimetriktir |
| 25 | Correct | Radyo dalgası uzun λ |
| 26 | Correct | Voltaj-kapılı kanal enerjisi = voltaj farkı |
| 27 | Incorrect | NMJ'de nöron PREsinaptiktir |
| 28 | Correct | Sarkomer = en küçük kasılma birimi |
| 29 | Incorrect | Ekzositoz ATP ister |